જિંદગી તને હું ચાહું છું

જિંદગી દરિયા જેવી છે અને હું એનો કિનારો!
ભરતી- ઓટ બંનેને માણું છું,
જિંદગી તને હું ચાહું છું!

જિંદગી મરુભૂમિ જેવી છે અને હું એની મરિચિકા!
હકીકત - આભાસ બંનેને માણું છું,
જિંદગી તને હું ચાહું છું!

જિંદગી બરફ વર્ષા છે અને હું હિમાળી કંદરા!
શુષ્કતા- શીતળતા બંનેને માણું છું,
જિંદગી તને હું ચાહું છું!

જિંદગી અડાબીડ જંગલ ને હું એની હરિયાળી!
ગીચતા-ગૂઢતા બંનેને માણું છું,
જિંદગી તને હું ચાહું છું!

જિંદગી ઊંચેરું આભ ને હું એનું મેઘ ધનુષ!
મોસમ-મિજાજ બંનેને હું માણું છું
જિંદગી તને હું ચાહું છું!
      ©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

આયનો

આયનો

ક્યારેક તો બતાવ
હું છું એ?

શોધ્યા પછી પણ
ન જડું એ?

મારા સ્મિત પાછળ
કારણ શોધ્યું તેં?
મને આનંદ જ ગમે
ખબર છે તને?

મારી આંખનું આંસુ તો
ઉદાસી, ગમગીની, નિરાશા
નો બફારો
હદબહાર થઈ જાય
ત્યારે વળી જતી વરાળનું
પાણી છે!

હું દુઃખ સમાવી લઉં એટલું
સુખ નથી સમાવી શકતી!

અને હું વ્યવસ્થિત તૈયાર થઈ
મારા જીવતરની કમીને
દૂર કરવા માથું છું!
ક્યારેક તો મારા રૂપ
અને શ્રૃંગારથી પર
છે એવું ઘણું છે
એ બતાવ!

આયનો હળવેથી બોલ્યો;
"મારું ઊંડાણ હજૂ ઓછું પડે છે,
    તને ન્યાય આપવા માટે!"
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

ધરતી

મોસમ મુજબ કરે શણગાર
          પુત્રી ધરતીને નૈસર્ગી મૈયા
અવનવી રીતે એનું ખીલે રૂપ
           અને ધરા જાણે સદા યૌવના.

ઉનાળે પીળી 'ને રતુંબલ ઓઢણી
          ગરમાળા ગુલમહોર મ્હોર્યા ફૂલથી
તપતી ધરતી જાણે નવયુવતી
           કરી શણગાર પિયુને રીઝવતી.

શિશિરની શીતળ લહેરખી વહેતી
          અવનવા ફૂલોની ભાત શોભતી
રંગ બેરંગી ચુંદડી ધરતી ઓઢતી
         અને રૂપ કેવું સુંદર સોહાવતી!

વર્ષા તો સહેલી પ્રિયા ધરતીની
        હેતે કરી વાતો એને ભીંજવતી
ખીલે હરિયાળી 'ને મોસમ હરખુડી
        અલંકારો,લીલી ચુંદડી ધરતી સજતી!

હો કોઈપણ ઋતુ અને કોઈપણ તિથિ
       ઉમંગે સજતી ધરતી સૌને પોષતી
નૈસર્ગીમાનાં  સંસ્કાર હંમેશા ઊજાળતી
      સૌંદર્યા ધરા વિના જિંદગી ન મળતી!
                 ©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

વરસીશ?

વરસીશ?

મારું
રાહ જોવું
કાગડોળે,
એકવાર વરસીશ
અનરાધાર મેઘ બનીને તું.
અને તારો પણ
સંયમ કહું કે વિતરાગ?
કે સમજણ પૂર્વકનો વિલંબ?
તેં રાહ જોઈ
અનુકૂળતાની,
શું સાચે?
પ્રતિકૂળતાની આડશે
તું મને તાવે તો નહિ કે?

એકવાર મન મળ્યાં છે
દિલ આપી દીધું છે
એક વેદીમાં પ્રજ્જ્વલે છે
સતત એક દેવતા યજ્ઞનો,
આપણાં પ્રેમનો;
તો પછી કંઈક શું છે નવું,
આપણાં બંનેની વચ્ચે?
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

એક છત્રી નીચે *

  
         એક છત્રી નીચે

આપ્યો એણે હાથ, જિંદગીનો સાથ,
'ને પલળ્યાં બંને સાથે એક છત્રી નીચે....

વરસાદમાં વધી વાત, ખીલી માઝમ રાત,
બે રાહીને મળી મંઝિલ એક છત્રી નીચે...

કાલની ગુફતેગુ ,બની ગઈ  કોલ આજ,
છે જન્મારાનો સાથ હવે એક છત્રી નીચે...

હસે હોઠ ત્યારે, જ્યારે નજર મેળવે આંખ,
અહીં તું જ મારો ચાંદ આ એક છત્રી નીચે...

લાગે બધું સુંદર, તું જો કરે પ્રેમની કબૂલાત,
હવે બસ,આપણું આકાશ એક છત્રી નીચે...

વરસજે અનરાધાર, મોસમનો મલાજો જાણ
માણીએ માઝમ રાત, જો એક છત્રી નીચે..

તારી હોય તો ય, ફગાવીને આવ એક છત્રી નીચે
ચોમાસું શું?,હર મોસમે પલળવું એક છત્રી નીચે..
                         ©Archiyat

Kash m kash*

કશ્મકશ

કરું વાત પોતાની પણ અળગી લાગે,
વિરમું હું જ્યાં, ત્યાં શરુઆત લાગે!

કરું સરેઆમ પ્રેમ તો દિલ્લગી લાગે,
હર દસ્તૂર મને, બહુ ફરજિયાત લાગે!

પેશ થઈ જઉં હું તો મને દિવાનગી લાગે,
પણ સાચે મને, તારી અસ્કયામત લાગે!

ખયાલોંમાં ભલે પણ તારી પેશગી લાગે,
રૂબરૂ થયા જાણે તારી મુલાકાત લાગે!

સૌથી અઝીઝ મને તારી અદાયગી લાગે,
જહેનમાં દુરસ્ત એવા ખયાલાત લાગે!
              ©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

અછાંદસ

ત્રણ પેઢી

હરખે દાદી જ્યારે
ધીમા પગલે દાદા  આવી 
દાદીની બાજુમાં જાય બેસી
ખોંખારો કરી અવાજ
અમને સૌને ચમકાવે
અને દાદી હાથ લંબાવીને
દાદા તરફ ચંપી કરવા લાગે
ટીવી જોતું આખું ઘર
મુવી માણ્યા કરે
અને દાદા કેવા આનંદથી
નાનકડી ઉંઘ ખેંચી કાઢે
અને એ જોઈ દાદીનું
બોખું મોં પણ
મલકાટમાં દાંત કાઢે!
***.       ***.        ***
મુવી અડધું પત્યું નથી
ત્યાં બાપુ ટુરીંગથી પાછા આવે
ફરવાની નોકરીનો
કંટાળો જતાવે
ને મા ઊભી થઈ દોડી
નેપકીન આપે, પાણી આપે
હસતાં હસતાં
ગમતું મુવી છોડી
ભાવથી ભોજન પીરસે
બે કોળિયા જમ્યા પછી
બાપુ હર વાતમાં ખીલે!
***.     ***.        ***
અને સજન મારો ચટાકિયો
ને વળી હેલ્થ કોન્શિયસ
નોકરી કરી, જીમ જઈ
વાત કરે એ
ફોનમાં બહુ એન્ક્શિયસ!
"જાનુ! મોમે બહુ કેલરીવાળું
જમવાનું બનાવ્યું હશે!"
અને હું કહું પ્રેમથી
"ડોન્ટ વરી, ડીયર;
આપણાં માટે લૉ કૅલરી
ફૂડ મેં કર્યું છે અૉર્ડર!"

ભલે, વાર્તા છે સૌની જૂદી,
પણ
પ્રેમ અકબંધ છે પેઢી દર પેઢી!
©અર્ચિત દીપક પંડ્યા

નિયતિ

            

     નિયતિ

      કોઈ વાર
      હું
      ધરતીના પેટાળનો
      લાવા મારામાં
      સમાવ્યો હોય
      એવું અગન પંખી
       હોઉં છું,
       કોઈ વાર ઠંડકને
       સહજ કરી લીધી હોય
        એવી સિલ માછલી!
       કોઈ વાર ધરતી પરથી પણ
        આકાશને સમેટવા
        મથતી નાનકડી ચકલી!
        કોઈવાર આકાશ સર કરનાર,
         આકાશથી ચીલ ઝડપે
         ધરા પર
         શિકાર કરનાર
         સમડી!
       
         અનેક રૂપને
        નિભાવતી
         મારામાં જીવતી
         એક  સખશિયત
         નિયતિએ મંજૂર કરેલા
         ઉતાર ચડાવથી
         પસાર થઈ રહી છે.
         અને આત્મા એનું
         જન્મ જન્મના ફેરાનું
         જ્ઞાન એકત્ર કરી રહ્યો છે,
         ત્યારે
         ઈશ્વર પણ
         સમય માપી
         ઘડી જોઈ લે છે
          મિલન ના નિયત સમયની
          પ્રતીક્ષામાં!
          ©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા
        

હું

   હું

પૂર આવી ગયા
પછી
વહી ગયેલું પાણી
અને જૂજ અવશેષો
ની જેમ જ
મારું વ્યક્તિત્વ
ઉંમરના બહાવ સાથે
બાળપણ, મુગ્ધાવસ્થા અને
યૌવન તણાઈ ગયું તો છે,
પણ અવશેષો માંથી
હું ફરી પાછી
મને સંકોરું છું.
ફિનિક્સ ની જેમ
ફરી ઉડું છું,
સૂર્ય રૂપી ધ્યેય
તરફ.
જીવન છે;
જ્યાં સુધી
મારા શ્વાસ
મારા અસ્તિત્વને
નિખારે છે.
© અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

અમે હોઠ સીવી લીધા
તમે જાણ્યું કે
અમે બોલીએ જ નહીં;

અમે નજરઅંદાજ કર્યું ઘણું
તો તમે માન્યું કે
અમે જોઈ શકીએ જ નહિ;

અમે ઈચ્છ્યું જ નહીં બીજું
તો તમે માન્યું કે
અમે કશું  માંગીએ જ નહીં;

અમે પ્રેમ પણ માંગી ન શક્યા

તમે પણ માની લીધું
અમે તો ખુશ અને સાબૂત જ છીએ!

જરા નજાકતથી અડજો
આ પૂતળાને
અંદરથી એ ચૂર ચૂર છે!
અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

પડે કે ન પડે

પડે કે ન પડે

એવું છે અહીં
વાતાવરણ
કે વરસાદ તો પડે
કે ન પડે
પણ , એ વિચાર પણ
સુખ આપે છે કે
વરસાદ પડવાનો છે!

આચાર પણ છે,
કાળા ડીબાંગ વાદળોની
આકાશમાં હાજરી છે,
પવન નહિવત્ છે,
ધરતી માંથી ઉઠતી વરાળ
જાણે હાથ લંબાવીને
મેઘને લલચાવી રહી છે
અને મેઘ પણ જાણે હમણાં
પાણી પાણી થઈ જશે
હૂંફાળા આલિંગન સામે!

સદીઓથી આ જ પરંપરા
છે વરસાદની કે પ્રેમની
છતાં એમાંથી જે
રોમાંચ ઉઠે છે,
એ એવો જ બરકરાર છે!
વરસાદ હાલ પડે કે ન પડે,
એ  ન આવે તો
પણ,
અને આવે તો પણ
રોમાંચ એનો એ જ છે!
© અર્ચિતા દીપક પંડયા

એનું એ જ

એનું એ જ

હું છું ,
એનો એ જ, હતો
અને એ પણ,
એની એ જ!
જેનાથી અમને
અપાર આકર્ષણ થતું,
જીવનની દોડને
ઉત્સાહભેર દોડવા
મન આતુર રહેતું,
એ જીવન પણ એનું એ જ!

છે એમનું એમ આજે
જે બધું ગઈ કાલે હતું!
સમય વહેણની માફક વહ્યો
આપણે પણ!
કેમ નહીં?
પણ છતાં
જ્યાં હું હતો ત્યાં હું નથી,
અને તું હતી ત્યાં તું નથી..
અથવા
મને લાગે છે,
જ્યાં હું છું, ત્યાં તો તું નથી જ!
બાકી બધું છે,
એનું એ જ!
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

એનું એ જ હું છું , એનો એ જ, હતો અને એ પણ, એની એ જ! જેનાથી અમને અપાર આકર્ષણ થતું, જીવનની દોડને ઉત્સાહભેર દોડવા મન આતુર રહેતું, એ જીવન પણ એનું એ જ! છે એમનું એમ આજે જે બધું ગઈ કાલે હતું! સમય વહેણની માફક વહ્યો આપણે પણ! કેમ નહીં? પણ છતાં જ્યાં હું હતો ત્યાં હું નથી, અને તું હતી ત્યાં તું નથી.. અથવા મને લાગે છે, જ્યાં હું છું, ત્યાં તો તું નથી જ! બાકી બધું છે, એનું એ જ! ©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

જીવન

જીવન

મારી ઉંમર
જેમ વધે
એમ મારા નામ સાથેનો
છેડો ફાટતો જાય છે!
ધીરે ધીરે
મારો લગાવ
મારી સાથે વધતો જવો
અને
મારી મહેતલ ઘટતી જવી,
બંને એક સાથે જ થાય છે!
જિંદગી વેતરી કાઢેલા તાકાની
જેમ હું તારી પાસે
નહીં લાવું....
મારે નકશીકામ કરવું છે એમાં,
જેમાં તેં આપેલ સદ્ ગુણો
વડે સુંદર ભાત પાડવી છે!
તેં આપ્યું એ અદ્ભૂત!
અને સજાવવું મારે પણ અદ્ભૂત!
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

અભાવ

અભાવ

દરિયે ઉછરતી
માછલીને ક'દિ
ઉસ જેવા ખારા પાણીનો
અભાવ ન થજો!

રણમાં ઊગતા
થોરિયાને ક' દિ
ઊની ઊની લૂ માટે
અભાવ ન થજો!

બરફ નીચેની
સીલને ક'દિ
ઠંડા બરફની સફેદી પર
અભાવ ન થજો!

ગરમીમાં જામતાં
ગુલમહોરને ક' દિ
કોરી કડક ગરમીનો
અભાવ ન થજો!

વરસાદ પછી ખીલતા
મશરૂમને ક'દિ
હૂંફવતા બાફતા ભેજનો
અભાવ ન થજો!

કારણ એમનાં અસ્તિત્વનાં
એ જ બધાં  મૂળ છે;
અને એ જ જન્મદાતાનો
પ્રયાસ છે એમની ઉત્પતિનો!
જન્મ અસ્તિત્વ અને અંત
એને જ બધું આધિન!
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

મજબૂર વર્ષા*

    
કેટલી મજબૂર જુઓ,આભે આ વર્ષા છે!
એમાં મરજી ચાલે સમીરની, એ પ્રથા છે!

ઝઝૂમો અંત લગી એ જ સૌની આશા છે,
મળે એ નસીબ, છતાં પ્રયત્નો ન વૃથા છે.

મન મળ્યે સ્વર્ગ, નહીં તો સંબંધ નામના છે
ટકે લાગણી અંત લગી તો ય એમાં વ્યથા છે

યથા ઉપદેશ હો, આચરણ જો તથા છે
તો જ વચન કંચન નહીં તો કથીર, કથા છે

તબિયતનું કરી દાન જે બસ, પૈસા પૂજે છે
કેમ ભૂલે એ કે અંતે ખપ માત્ર એક કંથા છે

©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા