Saturday, 30 November 2019

બનવું નથી

મારે દોરવા છે ચિત્રો કુદરત જેવા,
પણ ચિત્રકાર બનવું નથી...

મારે નર્તન કરવું છે વીજળીની જેમ,
પણ નૃત્યકાર બનવું નથી...

મારે ગાવું છે કોઈ બંસીના સૂર જેમ,
પણ ગાયક બનવું નથી...

વાચા આપીશ સંવેદનાને કવિતાની જેમ,
પણ કવિ બનવું નથી...

કથન કરીશ હ્રદયસ્પર્શી કોઈ કથાની જેમ,
પણ લેખક બનવું નથી...

માનવ જન્મ ઉજવીશ તહેવારની જેમ,
પણ કોઈ  'ટેગ' ધારી મારે બનવું નથી...
©અર્ચિયત

અમે*

અમે

અમે રણઝણ ઝીણી ઝાંઝરી
   અને તમે બોલ્યા જાણે ઘંટ!
અમે ઝીણી વેલ મહોરતી
    તમે પથરાયા થઈ વૃક્ષ વટ!

સાજન અમે નરમાયા, સહમ્યા
      અને ગૂંથ્યો  જીવનપટ!
તમે કોળ્યો રસ્તો પર્વત માંહેથી
       અમે કેડીએ દોરાયા સટપટ!

મેઘલ ઘટાનો તમે વરસાદ થઈ
       ભીંજવો  મનમોજી થઈ
કૂણી કૂણી કૂંપળ મહોરે
       અમને તો એવી લાગી રે  રટ!

આંસુ અમારું  કિંમતી  મોતી
         બારેમાસનું ઘરેણું સ્મિત
સાતમા આકાશે  વિહરીએ
       અમે તો હૈયે વસાવીએ વટ!
       ©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Friday, 25 October 2019

મિલન

મિલન

રાધાને શ્યામ મળ્યા?
રાધાને જ પૂછવું પડે...
મીરાં શ્યામને પામ્યા?
જવાબ, મીરાં જ આપી શકે...
નરસૈંયાને નહોતો સંદેહ
કાનજી મામેરું પૂરે એનો...
ભરતને મન ચાખડી
અને
શબરીને મન બોરનો ભાવ
બીજાં કોઈ શું સમજી શકે?
શ્રદ્ધાની ચુંદડી ઓઢવી પડે,
રિવાજોની રીતિ
મનનાં વૃંદાવનમાં
ક્યાંથી કામ લાગે?
લોક કરે વાત્યું જરી વારમાં
જો,
થાય લગીર રીતથી જૂદું,
પણ
હ્રદયમાં સ્થપાયેલ ભાવ
મંદીરની મૂરત ના બદલી શકે!
હૈયે હોય, મિલનની આરતી
તો  અંતરને અંતર
ક્યાંથી પજવી શકે?
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Tuesday, 22 October 2019

તમન્ના *

તમન્ના

    તું ખુદ ઈશ્વર છે માની તમન્ના કરી તારી એવી!
     હકીકત હોત એ,તો મોક્ષની ક્યાં વાર હતી?

    હું એમ કરું આરઝુ જો  ખુદાની ઈબાદત માની
    છે તારી જવાબદારી તું મળે મને કણકણ મહી

    આજે મળે તું કે કાલે,છે ભલે દૂરી,દર્દ ને દેરી
    મળશે એવી આશ  ક્યાં અહીં ઓછી થતી?

     હર મોડ પહોંચાડશે જરુર  એક મુકામ ભણી
     તારા હોવાની સાક્ષી મળશે હર કદમ પરથી

    એમ તો કહે ક્યાં નથી તું,આ તારી દુનિયામાં?
    જ્યાં ન દેખાય ત્યાં હું જ તારામય થઈ જતી!
         ©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

વેદના*


                  વેદના

ઘણી 'વાહ વાહ' સાથે વેદના મફત મળી,
માર્ગ આખો કાપ્યો, પણ મંઝિલ ન મળી.

દરિયાની રેતીમાં બે છીપલાંની જોડ મળી,
ઉલેચ્યો દરિયો, પણ મોતીની ભાળ ન મળી

ચહેરામાં બહુ સંબંધની ઓળખાણ મળી,
કરું ગપાટા, પણ અંતરની ઓળખ ન મળી

કાલે કામ ને કામ, આજે જુઓ ફૂરસદ મળી
વાત એવી, પણ જોઈતી હતી ત્યારે ન મળી

સહિયારું હતું, તો વેઠ પણ વહેંચાતી મળી
હશે,આમ પણ, જશરેખા જ નહોતી મળી.
             ©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

લિબાસ *

લિબાસ

જિંદગી તનને એક લિબાસ આપે છે, 
કરચલી રૂપે એ  પહેરવેશ  આપે છે.

આંસુને મહત્તા એમ જ નથી મળી
દર્દનાં ઝાંકળની એ ભીની વાચા આપે છે.

મળવાની ઉત્કંઠાનું માપ ભલે હોય મોટું
દૂર  કિનારા મરજાદી  માન આપે છે.

એક ફૂલ ઉગ્યાને વસંત કેમ કહેવાય? 
મ્હોર્યા બાગ ઋતુને  અદકું માન આપે છે.

એક પછી એક મુલાકાત ટાળે છે જો એ
એમને   જિંદગી પણ જાણે ખો આપે છે.

માની લીધું કે મારામાં છે એ અપ્રગટ
એ વાત હૈયાને શીળો આરામ આપે છે

કંઈ આપે કે ભલે ન આપે પ્રેમ એમનો
પણ દશા અમને કોઈ ખાસ આપે છે. 
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

વાદળ કહે

વાદળ કહે...

કેમ જાઉં હું , ધરતી?
તને અહીંથી રેઢી મૂકી?
છોડી વર્ષોનો સંગાથ,
તું બોલાવે 'ને આવું હાલ,
ઉપર રહ્યે જોઉં હું રોજ,
માનવ કરે તારા કેવા હાલ?
ખેંચે રોજેરોજ તારું સત્વ,
ધાતુ, પાણી અને  ખનિજ!
અને લપેટે તને ઝેરી પ્લાસ્ટિક!
"મા છે તારી,એને સાચવતા શીખ!
દરિયો, નદી, તળાવ, રસ્તા
જાણે બધાં તમારાં ડસ્ટબીન!
સત્વ જાય અને ઝેર ઓકાય.
ધરા, પછી કેવી રીતે ટકાય?
વંઠેલાં છે સૌ તારા બાળ..
હવે તું જ એને કાબૂમાં આણ.."
ધરતીના ગરમ શ્વાસે શ્વાસે
વરાળથી ભેજ ભરાઈ ગયો...
ધરતીનો નિસાસો પણ,
ક્યાંક અટવાઈ ગયો!
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Monday, 30 September 2019

શબ્દ *

શબ્દ

શબ્દ એ
સંવેદનોથી છલોછલ
એક પરબિડીયું
વહે લાગણી લઈ
વહે ભાવ લઈ
વહે અંદાજ લઈ

જ્યારે નિત શુદ્ધ
હ્રદયથી જન્મે...

નહીં તો
પછી
એ જ
બને
છલોછલ છલ!
©અર્ચિયત

Sunday, 15 September 2019

મારા બગીચામાં *#

મારા બગીચામાં

એક નાનકડો
છોડ ઉગ્યો છે ખૂણામાં,
રોજ એક નાનકું
ફૂલ આવે છે એમાં,
રોજ હસતું, રમતું
ખીલે છે...
મોટા બગીચાને કોઈ
ફરક નથી પડતો,
ખૂણામાં એ હોય કે નહીં.
છોડને પણ ખાસ
કોઈ ફરક નથી પડતો..
એ ક્યાં ઉગી ગયો છે?
બાકી આમ તો શું?
શું ફરક પડે?
કેટલાંય જીવ વચ્ચે
એ પણ જીવી રહ્યો છે.
પણ,

મને અને એને,
ત્યારે ચોક્કસ ફરક પડે છે,
જ્યારે,
સવારમાં હું
ફૂલ ઉગ્યું હશે
એમ માની જઉં છું
બગીચામાં, છોડ પર
ફૂલ જોઈ એને હાથ ફેરવવું છું..
અને અમે બંને..
હસી પડીએ છીએ...!!!
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Saturday, 7 September 2019

કાળની દરિયાઈ મોજ

કાળની દરિયાઈ મોજ
વીણું વીણું મોતી, હું યાદનું, કાળના દરિયામાં
એક એક મોજું, લાવે ઘટનાનું , આજના
ઓવારામાં

ક્યાં હતી ખબર બાળપણાના સાથમાં
એક વખત એને ઝંખીશ લેવા હાથમાં
સરકી ગઈ રેત બધી રેતઘડીની
રાહ પળિયાંને બાળ મસ્તીની
હવે પગલે પગલે ફરીએ પાછા
તો ય ન જઈએ બાળપણમાં... વીણું વીણું

કિશોરી હતી તું  કંઈ અલગ જ ઠાઠમાં
હતી દુનિયા નાની પણ તારા જ રાજમાં
સામ્રાજ્ઞી તું ખીલે દમામથી
નકાર મૂકે છેટે તું પ્રજ્ઞાથી
સવાલ તારા હતા જ અનોખા
અને જવાબ એના અંદાજમાં... વીણું વીણું

યૌવનની ઝાંયે તું નરમ શરમ સાથમાં
હળવે બોલે હવે ગાતી ઝીણા રાગમાં
સૌંદર્યા કૌશલ્યા સંગી સારી
સુભદ્રા સુલભા સુલક્ષણા માધુરી
જાણે લાગે એ સુવર્ણકાળમાં
રહે અમીટ છાપ એના મનમાં... વીણું વીણું

જરા નું જરા પણ નહોતું વિચારમાં
હાથ પગ ઢીલાં ને જરા રહે જોરમાં
કળે કળે ઉકેલ પ્રબળે મેળવતી
આધાર અસહ્ય ખુદ ઝઝૂમતી
હવે લાગે છે અંતિમ પડાવમાં
છતાં એક અજબ ગરિમામાં... વીણું વીણું
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Thursday, 5 September 2019

મનબાગની નજીક રહેતાં સાથી


મનબાગની છેક નજીક રહેતાં સાથી!

કોઈ હવાની લહેરખીથી
અજાણપણે
ઝળુંબાઈને
તારા બગીચામાં
ખેંચાઈ જાવ છું..
ત્યારે  પાંદડાંઓની
ગુસપુસ રોમાંચ આપે છે!

ખાસ લાગે છે!
એ ક્ષણો...
જે મને તારી નજીક લઈ આવે છે!
તારા સાથીદાર છોડ
એની સુંદરતાથી શોભી રહ્યા છે,
અને રોજેરોજ, તું
એમાં ઓળઘોળ!

પણ ક્ષણ બે ક્ષણનું
મારું, તારી નજીક આવવું,
જીવનનું એક જોમ છે!
હું રાહ જોઉં છું
એક મીઠી પવનની લહેરખીની,
જે જીવન સુધી ખેંચી જાય છે!!!!
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Tuesday, 3 September 2019

મળે ન મળે*

મળે ના મળે

ખોલું બંધ મકાન, અને આપણાં ન મળે
જીવનમાં બધી દુઆઓ ફળે કે ના ફળે!

સંબંધ મેં જ સ્થાપી દીધો ઈશ જોડે
બને, કે ખરે વખતે એની  આનાકાની મળે!

અમથું યે સ્મિત તો મઢી લીધું ચહેરા પરે
મુક્ત હાસ્યની સ્થિતિ કોઈ  કળે ના કળે!

આજકાલ લઈ લીધાં છે અબોલા એમણે
ભલે મળે નજર, છતાં પ્રેમ મળે ન મળે!

એક ઉપકાર કરી દીધો સંબંધ વિચ્છેદ વડે
મન મળ્યાનો ભાવ દિલમાં જડે ના જડે!

વિધાતાનો ઉપકાર માની, મન ઋણ ગ્રહે
કુંડળી એવી પાડી કે શત્રુતા ન રહેે એ સ્થળે!

બેઅદબ થઈ  આશાઓ મારી એક સાથે
જીવન સાથે પણ શ્વાસ કદાચ હળે ન હળે!
           ©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Monday, 2 September 2019

એક 'દિ

એક દિ'

એક દિ', નવરાશની પળોએ વિચાર્યું ;
લાવ, ઠાલવું આજે દિલને એકવાર,
ઈચ્છાઓ ઢગલો ભરાઈ ગઈ છે!
એક પછી એક ઉલેચીને કાઢી.
એક, બે, ત્રણ.....
ગણતરી લાંબી ચાલી...
બહાર ઢગલો થઈ ગયો,
પણ આમાં મારી ઈચ્છા ક્યાં કોઈ હતી જ?
મારી ઈચ્છા શોધવા એ ઢગલો પાછો ફંફોસ્યો;
પણ ક્યાં ય ન મળી?
અહીં તો પિતા, પતિ, કુટુંબ અને બાળકોની જ ઈચ્છાઓ છે!
પણ એમાં નવાઈ પણ ક્યાં છે?
સ્ત્રી છું ને?
પુત્રી, પત્ની, વહુ, મા ના સ્વરૂપને મેં વધારે મહત્વ આપ્યું છે.
મારા સ્વરૂપોને હું વધુ ચાહું છું!
મેં પસંદ કર્યું છે અન્ય માટે જીવવાનું,
અને એ જ મારી મોટી તાકાત છે!
અને મને જ્યારે મારા સ્વરુપોમાંથી મને ખુદને ચાહવાનો સમય મળે,
ત્યાં સુધી હું મારું બળ એવું જ જાળવી રાખીશ!
           ©અર્ચિતા દીપક પંડયા

Sunday, 1 September 2019

મારા જ તરફથી*

મારા જ તરફથી

બહુ મળી છે દાદ આ નામને લોકો તરફથી,
ચાહું હવે મેળવું શાબાશી મારા જ તરફથી!

વિગત ચૂકી જવાઈ  ઉતાવળથી મળવામાં
થોડીક તો કસર થઈ ગઈ મારા જ તરફથી!

અનુગામીને જોર કર્યું રસ્તો બતાવવામાં
થોડીક જબરદસ્તી થઈ  મારા જ તરફથી!

રહ્યાં એ એક ને એક વાતને વળગી રહેવામાં
થોડીક ધીરજ પછી  ખૂટી મારા જ તરફથી!

એક સમજાવું અને થાય બીજું બગડવામાં
થોડીક સમજદારી જોઈશે મારા જ તરફથી!

એમ માનવું કે રહ્યાં ખાલી વાંક બતાવવામાં
થોડીક તો નાદાની થઈ ગઈ મારા જ તરફથી!

લાગ્યું,ઈશ્વર ગૂંથાયો છે ચોપડો લખવામાં
થોડીક તો ગફલત થઈ છે મારા જ તરફથી!
                     ©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Wednesday, 28 August 2019

નકારમાં

નકારમાં

થયું એવું કે એકરાર થઈ ગયો નકારમાં
ચાહે બીજા કોઈને તું?,જવાબ નકારમાં.

વળતી સાંજે શું તું આવીશ મનમેળામાં?
દિલમાં હતી 'હા', દીધો જવાબ નકારમાં.

વીંટી ગૂમાવી એ રંજ ન હોત શકુંતલાને
પ્રેમી રાજાનો જવાબ ન હોત જો નકારમાં.

કોને હતી ખબર કે સાવ થશે અલગ?
મળી એ ક્ષણો તો વીતી બધી નકારમાં.

એમ તો બધું જ સીધું જ ચાલ્યું હતું
વાત અવળી પડી બસ એક નકારમાં.

કર્ણ પણ  છંછેડાયો ન હોત સ્વયંવરમાં
એણે જીરવી ઉપેક્ષા હળાહળ નકારમાં.

હસવા હસવામાં  હા ન કહી દેશો તમે
ઘણી વાર મહત્ત્વ ખરું હોય છે નકારમાં.
     ©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

શુભ પ્રભાત

Monday, 26 August 2019

એક કંકુ વરણી સાંજ *

એક કંકુ વરણી સાંજ

એક કંકુ વરણી સાંજ
               અને એમાં ય આપણે બે.
નથી કોઈ કસર હવે
               છે સોનામાં સુગંધ પણ બે.
                                    એક કંકુ વરણી..
છે તારી મસ્તી મીઠી
                  મારા હોઠનો મલકાટ
જો ઝાંકળ બાજે જરી
                તો ટપકે છે આંખો પણ બે.
                              એક કંકુ વરણી..
આંખની વાત્યું આંખ વહે
                 મન પણ એમાં સાથ દે,
ઋણ અનુબંધની મહોર એવી
               કે ઓગળે છે દિલ પણ બે.
                                 એક કંકુ વરણી..
તારા માટે જ હું,એમ કહું
                  તું મારા માટે જ, એમ કહે
પ્રેમની આડશે વધે જિંદગી જો
               ચમકે જરુર કિસ્મત પણ બે.
                                   એક કંકુ વરણી..
એક મજબૂત થડિયું ને વળી
      નાજુક નમણી ડાળ હળેમળે.
હર ડાળ પર ઝૂલે પછી
       કોમળ રાતાં ફૂલડાં પણ બે.
            ©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

             

કૃષ્ણ

કૃષ્ણ

તમે હ્રદયે બિરાજો છો,ત્યારે
હું ઘેરા તમસમાં પણ જ્ઞાનની આશા કરું છું.

તમે સ્મરણમાં હો છો,ત્યારે
હું રાધાની જેમ બધે તમને જોવા માંગુ છું.

તમે આંખમાં વસો છો, ત્યારે
હું  તમારી જેમ જાણે અજાતશત્રુ બનું છું.

તમે મન પર વર્ચસ્વીન હો, ત્યારે
હું ક્રોધને સારા  પ્રયોગ માટે વાપરી શકું છું.

તમે સમ્યક બની અંતરે આવો, ત્યારે
હું વિપત્તિમાં રણછોડ પણ બની શકું છું.

અને તમારી કૃપા દ્રષ્ટિને અનુભવું, ત્યારે
હું કુબ્જા મનને સુંદરી થતાં પણ ભાળું છું.
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Monday, 12 August 2019

चलन

चलनमें नहीं है
इस बटवेके
कोईभी सिक्के
फिरभी
हर एक सिक्का
एक गरिमा लिये
सीना तानके बैठा है
बंद तिजोरीमें
विशिष्ट छाप लिये
हर साल
लक्ष्मी पूजनके दिन
मैं पूजता हूं इन्हें
क्यूं कि
ये कभी मेरे दादाजीकी जेब के
साथी रहे होंगे...
कुछ उल्ट सुलट हालात
देखे होंगे...
छूता हूं
मैं जब उन्हें
एक सुकुन मिलता है
पुरखों के आशीर्वाद का..
यहां आशीर्वाद का चलन है...
वो ही हमें जीताता है
हर जंगमें...
हर मायुसीमें...
©अर्चियत

Monday, 5 August 2019

ભીના વરસાદમાં


       ભીના વરસાદમાં

ભીની સડક પર હું માંડુ ડગ, 'ને મન કેવું સોણલું સાધે
મારો  પિયુ આવ્યો લગોલગ મારી,મીઠું એવું સોણલું સાધે.

ભીનો વાયરો મરકતો વાંછટથી આંખ મારી હળવે કહેતો
જા રે પિયુના પાશમાં જરી તને  કેવાં સોનેરી સુખલાં સાધે

ઉમંગ ભરેલી કોઈ વાદળી વળી શ્યામ વરસે ભર ચોમાસે
એમ નીતરે નેહ કાળી આંખથી તુજ થી  મૈત્રકો સાધે

હસી હસીને ફૂલ બાગમાં થયા છે કેવાં પાણી પાણી વરસાદે
શરમ મારી લાલચોળ થઈ હવે  ગુલાબનાં રંગલા  સાધે

આઘેરો પિયુ ય લાગે ઓરો, ઝીણી ઝરમર કરાવે ટેસડો
જીવતરનાં માખણ  વલોવી આપે હૈયાના તાર કેવા સાધે?
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Saturday, 3 August 2019

આવડે છે*


              આવડે છે!*

આહને ઉડાડી વાહમાં તબદીલી આવડે છે,
જિંદગી છે તો રંગીન કરતાં પણ આવડે છે.

એમની ગુસ્તાખીને નજરઅંદાજ કરીને
ગમતાંનો ગુલાલ કરતાં પણ આવડે છે.

ચાલ્યા ચરણ ભલે એમના નિશાન ભૂંસી
રેતમાં  પગદંડી બનાવતાં પણ આવડે છે.

આજે આવ્યા અને કહો છો હવે સમય નથી
અમને ક્ષણોમાં જીવી લેતાં પણ આવડે છે.

ખબર મળી હતી કે એ ખરેખર નારાજ છે
અમને તો મનામણી કરતાં પણ આવડે છે.

રહેવા દ્યો એમ જ તૂટેલી કાચની કિસ્મતને
એનો શીશમહેલ બનાવતા પણ આવડે છે.

ખબર કોઈ નથી આજકાલ એમના અહીંયા
વગર મિલને જીવતાં અમને પણ આવડે છે.
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

નથી આવડતું!


              નથી આવડતું!

ગીત જાણું છું હું, પણ ગાતાં નથી આવડતું
રસ્તો જાણું છું , પણ ચાલતાં નથી આવડતું

એક પછી એક ભ્રમ મારા ભાંગે છે રોજે રોજ
પણ તો યે ભ્રમણાથી છૂટતાં નથી આવડતું.

કેમ કહેવાય વહાલાં દવલાં થયા કાળબળે
ખરેખર તો કઠણાઈ સહેતાં નથી આવડતું.

એકને ભજીએ, એકને માનીએ તેમ છતાં
હર મજહબને માન આપતાં નથી આવડતું.

જો,વળી વળીને જોઈએ છીએ ભૂતકાળમાં
પણ જુવાની જેવું હવે દોડતાં નથી આવડતું.

આજ વરસશે ને પછી સાવ ખોવાઈ જશે
આ આંખને હપ્તેથી વરસતાં નથી આવડતું.

બંધ મુઠ્ઠીમાં રેખાઓનો ભાર વધી જાય છે
ટેરવાંની જેમ એને યત્ન કરતાં નથી આવડતું
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Thursday, 1 August 2019

પાથેય

પાથેય

વલખાઈ જવું
વીખરાઈ જવું
અટવાઈ જવું

નાની શી કોઈ વાતે
ભરમાઈ જવું
અણગમા કોઈ બોલે
સહમાઈ જવું...

એ માનવીયતાથી જ
શીખતા શીખતા
આગળ વધીએ
ત્યાં થી
સાધુતા
સત્વતા
પરમહંસ કક્ષાનો રસ્તો છે!
© અર્ચિયત

Sunday, 21 July 2019

શિખંડી

ટાસ્ક :૧
મહાભારતના સ્ત્રી પાત્ર પર પદ્ય
નામ:અર્ચિતા દીપક પંડ્યા
શહેર:અમદાવાદ
તારીખ:૧૨/૦૭/૨૦૧૯
રચયિતા : અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

શિખંડી

ન માનશો
મને અબળા કે
અતિઆત્મવિશ્વાસમાં
રાચતો પુરુષ!

હું છું
મારા અસ્તિત્વ માટે
લડનાર વીર વ્યક્તિ!
સ્મરણ રહે....
વ્યક્તિ એ વ્યક્તિ છે!
નહીં કે સ્ત્રી કે પુરુષ!
વ્યક્તિ આખર શક્તિ છે!

આત્મસન્માન માટે
હું કોઈ પણ લઉં સ્વરૂપ!
હાર મળે  કે જીત મળે
નથી ઈજારામાં કોઈ સ્વરુપ!

સ્ત્રી શતરુપા શક્તિ અને પુરુષ
સૌષ્ઠવનો ખજાનો છે.
અંતે તો બંને
એક ઈશ્વરના સંતાનો છે!

એક જન્મનું અપમાન
કરે ક્રોધ વેરનું અવધાન
પ્રભુ મને આપે આત્મસન્માન
મળે એવું વરદાન!

અંબાની અવગણના
દ્રુપદ પુત્ર (કે પુત્રી)
શિખંડી જન્મ કરાવે,
નાજુક શરીરને યોદ્ધો બનાવે
પુરુષત્વ કાજે સ્થૂણા મદદે આવે
છે સન્માન અને સિદ્ધિ
કોઈ જાતિના મોહતાજ?

શિખંડી હરહાલમાં
ઈતિહાસમાં નામ ગજાવે!
જય હો
વીરતા વ્યક્તિની!
જય હો મનોબળ
વ્યક્તિનું!

શિખંડી, તું ઉદાહરણ,
તું મનોબળ રુપ,
તું જ સંધાન સિદ્ધિનું!

©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

મારામાં

મારામાં

મારામાં છે
ખળભળાટ,
ક્રોધ છે, નારાજગી છે,
ઈર્ષ્યા છે, કટુતા છે...

પણ મને એવી જ
સમજણ આપજે...
એ બધું નીવારવા પણ
હું અને હું પોતે જ છું...

અનેક ઉદ્વેગ મારી જોડે છે;
પણ હું શાંતિ જ ચાહું છું.
એટલે હું પ્રેમને અળગો
નથી કરી શકતી...
અને એટલે જ હું
ઈશ્વરની નજીક હોઉં છું!
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Thursday, 18 July 2019

તું અને હું

તું અને હું

તું અને હું
હોઈએ છીએ ત્યારે,
સ્વરૂપથી પણ પર;
જ્યારે હોઈએ છીએ
પ્રેમમાં ઓતપ્રોત!
ત્યારે ક્યાં પડી છે,
મારી ગોરી ચામડીની?
કે
તારા આકર્ષક દેખાવની?
તું પ્રેમ કરે છે મને,
એટલે હું, હું છું..
અને મારા પ્રેમથી જ તો,
તું, તું છે..
એકબીજાના આપણે
એટલે
આપણી એકબીજાને સલામ!
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Saturday, 13 July 2019

ગૂંથણી

મારું
ફાંફાં
જીવનની
ગૂંથણીમાં
છે
કરોળિયાનું
જાળું કે શું?
ન છૂટાય..
ન આગળ વધાય..
અને હું તો
સતત
ચાલ્યા જ કરું છું..
નિશદિન
કોઈ ખોજમાં...
હું પણ
કરોળિયો જ ને?
ભોંય ભલે પછડાઉં..
કર્મઠ થઈ
ચાલ્યો જાઉં...
©અર્ચિયત

Friday, 12 July 2019

ઈ પાણો નઈ દેવતા સ

થોડું'ક તો રુંગુ
તને ય
આવ્યું હશે ને
મારા વ્હાલા!
કે રાધા વિરહ
ચ્યમ જીરવાશે?
ને ગોકુળિયા વિના
ચ્યમ ગમશે?

પણ તે દિ' નો પથરા  જ્યવો
થઈ જ્યો
તીં તન..
હવ આદત પડી જઈ
લાગે હવે પાણો થઈ જ્યો હાચોહાચ!

પૂતળું હું બની જ્યું તારું
તીં તન એમ જ
કે મારે તો પથરો જ રે' વાનુ!

હવે હમજ
વાજું વણસે એ પેલ્લા
તું
તમતારે
માણહ તો તો નઈ થઈ હકે
હવ
તું દેવ થઈ જા..!
પાણાનો નઈં..
હાચોહાચ!
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Thursday, 27 June 2019

છીએ અને રહીશું

છીએ
તું, હું અને આપણે

એના ન હોવાની
સંભાવના
પણ એટલી જ સાચી!

એ સંભાવના
તો દ્વાર છે
બીજા સ્વરુપનું
બીજા મિલનનું

ચાલ, આપણે
આપણાં
એકબીજાથી અપરિચિત
છતાં આકર્ષક
બધાં સ્વરુપને માણીએ!

જેમાં તું મને સ્વીકારે
હું તને સ્વીકારું
અદ્દલ સરખાં
ક્યાં તો સાવ જૂદાં
છતાં તીવ્રતમ ખેંચાણ એનું એ જ!
©અર્ચિયત

Monday, 24 June 2019

વરસાદ

    
                  વરસાદ

'પહેલો વરસાદ!'
ધરતી માટે?
ના  ના
એ તો સદીઓથી ઝીલે છે એને,
એ જુએ છે ઉકળાટ કાયમ
એને ખબર છે
તડપાવ્યા પછી પણ આવશે..
કાયમની જેમ
પણ પહેલો વરસાદ..
પહેલો વરસાદ તો-
આપણાં મનમાં છે!
આપણે પહેલો માનીને માણીએ
એટલે પળિયાં પર પણ
જુવાનીનું પતંગિયું બની આવી બેસે!
અને દિલમાં
રંગીન મેઘધનુષ ઉગે !
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Thursday, 20 June 2019

તું આવે *

તું આવે

તું આવે બધાં બંધ તોડી, તો સાચું,
દિલ જોડે તું દર્દ છોડી, તો માનું.

શબ્દોથી તો વાત સૌ કરે, અહીંયા,
આંખ મેળવી જો સમજે, તો માનું.

સંગાથી તારા હશે ઘણા, રાહમાં,
કદમ સાથે કદમ મેળવે, તો માનું.

અટક્યાં, નજર મેળવી છો તમે,
અવિરત જો મને મળો, તો માનું.

જીવન છે માંગું સંગાથ, તમારો
મોત લગી મળતાં રહો, તો માનું.
    ©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

અવતાર

Thanks Alpa Vasa for the thought

એમ જ
એક જીવ
ફરી રગદોળાયો
ન ચીર, ન સભા

પણ ફરી
એવી જ એક
દ્રૌપદી
અને
એવું જ એક
ચીરહરણ
આવે
વખતોવખત
આપણી વચ્ચે

દુઃશાસનો છવરાય
આપણી વચ્ચે

તો કેમ નથી
એ કૃષ્ણ
આપણી વચ્ચે?
*અર્ચિયત

પથ્થર કે દેવ? *

કોઈ  નવેરી કુંપળ ડાળને ફૂટે
કે હૈયે નવો સવો પ્રેમ જો સ્ફુરે
તો તારા દર્શન થયાની હોંશ ઉગે.....


ફૂલમાં ઉઘડતો કોઈ રંગ ખીલે
કે કોઈ નયનમાં સ્વપ્ન ખીલે
તો મન તારા હોવાનો ખ્યાલ ઘૂંટે ......


વિખરાઈ કણ કણ માં અદીઠ રહે
કાયમી તારી લીલા અજીત રહે
તો ય બતાવ ,
પથ્થર પૂજવાને તું શીદને પ્રેરે ?
                ©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

પ્રતિભાવ

પ્રતિભાવ
સંદર્ભની હું ક્યાં કોઈ વાત કરું છું ?
પ્રતિતીનો એક પ્રતિભાવ આપું છું.
વમળ ઉઠાવે પાણીમાં,એ કંકરને,
જળસમાધિની અવદશા આપું છું.
કદીક બાણ બની હૈયામાં શબ્દ વેધે,
ભરવા જખમ પ્રેમનો મલમ આપું છું .
સરખી બધી અહીં પળ ક્યાં મળે છે?,
પણ હ્રદય ને તો સ્થિતિ સરખી આપું છું.
મને ન ગમે એવા વ્યવહાર પણ મળે,
પણ મનને તો શાતાનો તહેવાર આપું છું !!!

©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

અંતિમ

અંતિમ વિશ્રામ

હવે થઈ શરુ
એ સફર
જ્યાં પગેથી
ચાલવાનું નથી,
નથી કાંટાળી
કેડીની બીક
નથી ટાઢ,
તડકો કે વરસાદ
કે પ્રદૂષણ.. પણ એનું
કંઈ બગાડી શકે એમ!
નથી સતામણી, મનામણી, વિનવણી!
છે અંતિમ સફર,
જ્યાં, નાનો બાળ
જેમ સૂએ માના ખોળે
એમ જ
પરમના ખોળે છે,
હવે એનો અંતિમ વિશ્રામ!

©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

નસીબ

નસીબ
મેં એને ચોક્ખું જ કઈ દીધું
તારે ને મારે બનતું નથ!
ઘરેથી નીકળું ચાર રસ્તા લગ
ને સિગ્નલ મળે બંધ!
બચતની લઉં લોટરી ટીકીટ,
ક્યારેય લાગતી નથ!.
અને વળી હાઉઝી તો
જિંદગીમાં નઈં!
એ નસીબ...
મારી હારે અળવીતરું જ હાલે!
પણ એના વિના પણ
આપણે રાજ્જા જ છીએ, બાપલા!
મારે એની હાડા બારી નઈં,
એને ય થાય પાલો પઈડો
તઈણ આની જોડે!
😃અર્ચિયત

સમય*#

સમય
એનું કામ વહી જવાનું,
કદાચ વહ્યા કરવાનું..
મને એની ઈર્ષ્યા આવે,
ખરેખર તો દયા આવે,
મારી જાત પર,

વધવાનું હોય ત્યાં,
હું અટકી જઉં,
અને અટકવાનું હોય,
ત્યાં બેલગામ ચાલ્યા કરું,

બસ,
આવું વર્તન થાય અને
સમય સાથે તાલમેલ છૂટે...
તમારી જમીન ચાલી ગઈ હોય,
આકાશમાં ટકી ન શકાતું હોય,
એવા અપ્રસ્તુત પણ,
સમય એ સમય છે,

બધાંથી પર, જલકમલવત્,
એણે વહ્યા કરવાનું....!

©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા


સમયને

બાંધી નથી રખાતો

 એ વાયકા નહીં

હકીકત છે

પણ

ખબર છે?

મને

સમય સાથે

પરોવાઈ જતાં

આવડે છે

એટલે

સમય હંમેશા

મારો જ હોય છે!

©અર્ચિયત

હું હવે..*.

અનુભવું  એ વિચારૂં છું
     ને આતમે તાપ રાખું છું.
દુનિયાની વાંકી ચૂકી કેડીએ
      અટવાઈને શીખ પામું છું.

બદનામી બેગુનાહ ગણું
          ઈલ્ઝામ લઈ ખરડાઉં
ઉડતી વાતોને કેમ કહું હવે કે
           દિલો દિમાગ પાક રાખું છું

ફકીરીનું તેજ હરદમ માણું
         ફીકર ની ધૂળ હવામાં ઉડાડું
ખુદા પાસે  બેદિલી માંગુ
         એની જેમ  ગૂમ રહેવા માંગુ છું

લાગણીની પાંખોમાં અટવાયો
         બેડી  નવતર રૂપે પામ્યો
રમતની આ દુનિયામાં કેદ થયો
      હવે આકાશ - પાંખો માંગુ છું
                  ©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Thursday, 30 May 2019

અલાયદો


છે
જગ્યા
સાવ
અલાયદી
તારા માટે
મા!
કારણ
બધાં
માટે
ઘસાઈને
તું
પરવારે
પહેલાં
બધાં
એમના એમના કામે!
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

અલાયદો
ઓરડો
ભેટ
ઘડપણની
જુવાનીમાં
જ્યારે
જણ્યો
પરિવાર
હકડેઠઠ
ભીડમાં
ચાલતું'તું
જીવન!
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

એક
અલાયદો
ઓરડો
મારા
દિલનો
બહાર
ઠઠ્ઠા મશ્કરી
કરતાં
અંતરંગી
મિત્રો!
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Tuesday, 28 May 2019

વેરી વાલમ*

ઝીણા ડંખ જેવું લાગે,
             તો ય કેવું મીઠું લાગે!
વાલમનું ભલે હોય વહાલ
             ને તો ય વહમું લાગે!

ઝીણું ઝીણું કાંતુ રોજે યે
          ને રાહ જોયા કરું ઓશરી
વેતરીને આખો પટ એમ જ
            એ વ્હાલી કરે ખડકી!

માણીગર મારો ભલે એ
            પણ કદર એ કંઈ ન કરે
પૂનમનો ચાંદ અમને ભાળી
             છેડતી આખા ગામમાં કરે!

આવે ક'દિ ઓરો પણ ખરો
         પણ નજર ન મળતી કરે
ધણી મારો ને વહાલો ય ઘણો
         પણ ક્યા ભવનો વેરી બને!
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Monday, 29 April 2019

સારું થયું*


      સારું થયું!

નથી પ્રતીક્ષા, નથી મિલન,
મનની દશામાં નથી કંઈ અવનવું,
ચાલો ભાઈ, એ પણ સારું થયું!

નથી પગરવ, નથી દસ્તક,
ન અવસ્થાનું બદલાવું, ન મળાયું,
ચાલો ભાઈ, એ પણ સારું થયું!

ન રુપેરી ચાંદ, ન સોનેરી સૂરજ,
ન દિવસ ઉગવામાં, ન સાંજથી ઢળાયું,
ચાલો ભાઈ, એ પણ સારું થયું!

ન લાવા ઓકી શકે, ન તો સહેવાયું,
જ્વાળામુખી મૃત છે જણાયું,
ચાલો ભાઈ, એ પણ સારું થયું!

આજે નથી કંઈ કામ, નથી નવરાશ,
જવાબદારીમાં નથી કંઈ વધ્યુ ઘટ્યુ,
ચાલો ભાઈ, એ પણ સારુ થયું!

ન આકાશે ઓથ,ન ધરતીથી સંઘરાયું,
થયા  પદભ્રષ્ટ, ને નામ જળવાયું
ચાલો ભાઈ, એ પણ સારું થયું!
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Friday, 26 April 2019

અભિમન્યુ

અભિમન્યુ

ભલે શીખી આવ્યો
કોઠા યુદ્ધના
માના ઉદરમાંથી,
અભિમન્યુ!
પણ લડાઈ તારી જૂદી જ છે અહીં!
અહીં પોતાના જ કાપશે
શસ્ત્રો વિના
શત્રુ તો  છદ્મવેશે હશે
ને એ ખાલી...
લાગશે પોતીકાં.
વાર ઉઠશે નહીં
તો ય વાઢી નાંખશે
અને જખમને કોઈ
ઝીણો ખોતરશે
જો જે ભાઈ
નથી ઉંમર તારી આ જોવાની
શરીરના ઘા તો ભરાય કદાચ
આવો મનનો ઘા કેમ ભરાશે?
વીંધીશ સાત કોઠા
પણ બત્રીસ કોઠા કેમ જળવાશે?
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Wednesday, 24 April 2019

મંડાણ*

શેર ગઝલ મત્લા મક્તા
બધું છૂટી ગયું
જ્યારે મન અપ્રગટ વાર્તા
સરેઆમ કરી ગયું
અવ્યક્ત  અહીં  નથી  કશું
વાણી રોકે તો તન બોલી ગયું
ભાવની જૂદી જ છે દુનિયા
વર્તન મળે ત્યાં હોંકારો કરી ગયું
વાતે વાતે વિહ્વળ ન થતા
લાગણીના હાટનું મંડાણ થઈ ગયું!
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Friday, 15 March 2019

મન છે!

મન છે!

મન છે,
કોઈપણ રીતે
સમજાવી દેવાશે,
વહેમથી કે રહેમથી
ભ્રમથી કે મર્મથી
તર્કથી કે તથ્યથી
પ્રેમથી કે પ્રમેયથી
પણ
કહો
દિલ કઈ વાતે માનશે?
એને માત્ર એનો જ અવાજ સંભળાય છે!!!
©અર્ચિયત

Thursday, 14 March 2019

નથી, એટલે છે! *

નથી, એટલે છે!

મેઘલ આકાશે
ઝરમર માવઠું
લાગ જોઈને વરસે જાણે!
ભીના ભીના અધૂરા ઓરતા
કોળાય આભના આજે,
પણ
નથી  એ----
વરસાદી સાંજે ઊગેલું
રંગબેરંગી મેઘધનુષ
લાગે ઝીણી ઝીણી ખોટ
કેમ અધૂરું લાગે?

છે એ અધૂરાપણાં માં
સચવાયેલો એક ભરેલો અનુભવ
એટલે જ તો અભાવ અડવો લાગે !
કંઈ કેટલું ય છે
એની વચ્ચે,
ખોટ નાની લાગે
કારણ......
અભાવ છે એટલે
કે ભર્યો ભાવ હતો એકવાર
હોવાની અનુભૂતિ હતી
તો આજે અભાવ છે....

અને એટલે જ આશા છે
કે
એ જ મેઘધનુષ
ક્યારેય પણ જન્મી શકે છે!
અને એટલે જ
અભાવ પણ મીઠો છે!!!!!!
©અર્ચિયત

Saturday, 2 March 2019

હિન્દી

तड़पाहट थी , छपछपाहट सी थी तब हर रगमे ,

हुआ दीदार -ए -यार तो सुकून दौड़ रहा है खूनमे ...

नहीं आते तो न थी  वजह कोई उनको बुलाने की

सांसे तो रुक जाती हमारी कैसे रहती ज़िन्दगीभी ...

कैसे जी पाते हमे न था यकीं न दिल पे न अपनेपे

शुक्र करें तो भी किनका मिल्कियत सब है उन्हीकी ..

रब सा चाहू हूँ सनम तुज़े या तुज़ सा है रब मेरे लिए

मसलत मुसलसल चलती है मेरे दिलमे और जहनमे ...
                                   अर्चिता दीपक

માવઠું*

માવઠું 

એંધાણી છે માવઠું થશે
      થશે કોઈ કાળી ડીબાંગ ભેટ ,
સાથે પવનની સનસનાટી
      અને ચમકીલી વીજળી તેજ !

કોળે મીઠા રુદિયાના ભાવ
      સ્મરણો દોડી વીંટળે છે દેહ ,
ઝરમર ઝરમર વરસે મેહ
      ઉભી વહું અને સ્મૃતિની ખેપ !

કામોસમે ઝીલ્યો પયગામ
       ને રળ્યો કિંમતી અહેસાસ
કદીક કદીકનો લહાવો એવો
        એવો છે ઝાંઝી કમોસમી મેહ !
          અર્ચિતા - દીપક

Friday, 25 January 2019

એવી જગ્યા મિલનની*

શિશિર પૂરી થાય અને
           હજૂ વસંત બેઠી ન હોય!
પૂનમી ચાંદ આથમે
            અને એકમ બેઠી ન હોય!
સૂરજઢળી જાય અને
            અને ચાંદ ઊગ્યો ન હોય!
કોઈ પળ છૂટી જાય
           અને ઘડી આથમી ન હોય!
કર મિલનની ક્ષણો તય
            જ્યાં વિદાયની પરવાનગી ન હોય!
                           અર્ચિયત

ફરક લાગે છે*

હોઉં તારી નજીક અને મારાથી દૂર તું
        થોડો નજદીકીમાં પણ ફરક લાગે છે!

શ્વાસ મારો ખાલી અને ઉચ્છવાસમાં તું
         થોડો  સ્મરણમાં પણ ફરક લાગે છે!

એક જવાબ મારો અને પ્રશ્નો જે પૂછે તું
         થોડો લાગણીમાં પણ ફરક લાગે છે!

કદમ મારા ચાલે અને માર્ગ પસંદ કરે  તું
         થોડો સાહચર્યમાં પણ ફરક લાગે છે!

વિનંતીથી સંદેશુ હું ને ચીઠ્ઠી પણ ન ખોલે તું
          થોડો સમજમાં પણ ફરક લાગે છે!
          ©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા