Tuesday, 28 December 2021

જીવી લઈશું

જીવી જઈશું

હાલ કોઈ પૂછશો તો ઉપર ઉપરના કહી દેશું,
વાત અંદરની અમે અંગાર પર રાખ  કરી દેશું.

એક ઈજન આપ્યું છે એને ભૂલ ગણી લઈશું,
દિલની વાત તો કોઈ સાળુ જેમ સંકોરી લઈશું.

દૂર સુધી જશે પડઘો કાલના એક અવાજનો
આજ પછી મૌનના ભણકારથી જીવી જઈશું.

ઘાવ હતો જો નાજુક તો દિલ પણ નાજુક હતું,
પહાડ ઉપાડી પથ્થર બની ગયું એમ  માની લઈશું.

ઊઠી છે બળતરા એની દરકાર પછી તરત જ
મલમ કોઈ રકીબ જ લગાવી ગયો માની લઈશું.
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 

Monday, 1 November 2021

દિવાળી

દિવાળી નામે
તહેવાર આવે,
નવું વર્ષ આવે, 
નવા ગણિત જન્મે, 
નવા દિવસો આવે! 
બધું નવું... 
લાંબા સમયે 
હર્ષનો દિવસ આવે, 
બે વર્ષે 
નવું વર્ષ મનાવવવાનો સમય આવે, 
એના સ્વાગતની તૈયારીમાં
દિવસો જતા રહે,
ગોઠવાઈ ગયું છે બધું ઘરમાં, 
સુંદર અને સ્વચ્છ, 
મન પણ ગોઠવાયું, 
એને ખબર છે, 
જે સ્થિતિ છે એમાં પણ
ગોઠવાઈ જ જવાનું છે, 
આખા ભર્યા સુશોભિત ઘરમાં
એક ગેરહાજરીને મહત્વ આપ્યા વિના! 
જે છે એ માણતાં, 
નથી એવો અહેસાસ ભૂલતાં, 
પણ
થોડી અકબંધ સ્મૃતિ સાથે
નૂતન વર્ષ 
આવકારીએ.. 
એક નવી હોંશ સાથે 
એક નવી આશા સાથે.. 

અર્ચિતા દીપકના જય શ્રી કૃષ્ણ

Friday, 1 October 2021

માણસ

પહેલાં કરી દેશે દફન પછી પૂછી લેશે હાલ
વ્યવહાર તો જરીકે ન ચૂકતો એ માણસ

સપનાં જોઈ લે એ ભલે આકાશથી ઊંચા
અરમાનોની ઘોર ખોદતો રહતો એ માણસ

જોઈએ એને કે દુનિયા તો કદિ ન બદલાય
રોજેરોજ  છતાં પોતે બદલાતો એ માણસ

કોને કહેવાની જગતમાં વાતો બધી દિલની? 
રડ્યાં એને અનુકંપા નામે રડાવતો એ માણસ 

એક કથા આની પણ ને બીજી એમની પણ
એ ચર્ચામાં સૌને વગોવતો રહેતો એ માણસ

ભલે ખોવાતી જાત પણ કરતો બધું એ મુઠ્ઠીમાં 
સાબિત કરવા પોતાને ખુદને વીંઝતો એ માણસ 
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 

Thursday, 12 August 2021

વૃક્ષ

બીજમાંથી કાલે
કૂંપળ ફૂટ્યાનું યાદ,
એક એક પાન
છે મ્હોર્યાનું યાદ!

ભૂમિ સાથે જડાઈ
ફાલ્યાનું છે મને યાદ
કંઈક કેટલાંય ટહૂકાં
સમાવ્યાનું છે યાદ!

પાને પાને હું 
ખીલી ગયા પછી
પીળાશે કર્યું એનું
સામ્રાજ્ય, તે છે યાદ!

ફળ, ફૂલ, કેકારવ
સમૃદ્ધિ લઈ જીવ્યા
હવે એકલતાનો વૈભવ
એ અપાવે છે યાદ!

બધી મંશાઓ થઈ છે
દફન, મારા મૂળ નીચે,
હવે બન્યું ઘેઘૂરમાંથી
લાકડાનું ધન, એટલું યાદ! 

લઈ સોનેરી ભૂતકાળ
હવે ઝીલાય નહીં તાપ
બસ, અહીં છું બાગમાં
એ આશ્વાસનનું યાદ! 
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 
ચિત્ર: હંસાાબેન શાાસ્ત્રી

Friday, 23 July 2021

રોજનું થયું

રોજનું થયું
ચોપિંગ બોર્ડ પર
મારા હાથે
તેજ ધારથી
રોજે કાપતી
કટ.. કટ કટ કટ..
 
ક્યાંય પાર લાવી દેતી,
પછી તો એને જ
ઊંચકી 
નાંખુ તાંસળામાં
એ વઘારાય
એ ચડાવાય
એને સીઝાવાય.. 

ને
ગરમ ગરમ
ભાણે પીરસાય
પછી તો
જાણે એનું અસ્તિત્વ 
હતું જ નહીં, 
એ વરાળ,એ આગ, એ દાઝ,
કે કટ કટ કટ.. 
કોઈને ખબર ન પડી.. 

આજે 
કોણ જાણે કેમ
કટ કટ કટ
થોડું બેધ્યાનપણે થયું
મન ઢીલું હતું
શરીરમાં કચાશ હતી,
એક ફૂવારો ઊઠ્યો લોહીનો
મારા હાથે જે કપાયેલું
મારા લોહીથી રંગાયું

મેં હાથ
સીધો જ પાણી નીચે ધરી દીધો
મારા ઉકળાટનો ઉભરો
પાણી સાથે વહી ગયો.
ટક ટક ટક સંગીત સાથે
મારે રોજનું થયું.

©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 

Tuesday, 20 July 2021

બાળકાવ્ય

બા મને ચાંદા જેવી થાળી દઈ દે,
ને સૂરજ જેવો મોટો લાડુ દઈ દે...

ઊંચા આકાશે રોજે આવી હસે
આજે ચાંદો કોઈ હાથમાં દઈ દે... 

સૂરજ તો બહુ ગરમ, કેવો તપે? 
ઠંડીમાં એનું જ તાપણું દઈ દે.. 

આકાશની સફર જેમ બંને માણે
મને પણ કોઈ મીઠી રાહ દઈ દે.. 

ચાંદો રાતે આકાશ સર કરી લે, 
સૂરજને પણ રમતમાં ખો દઈ દે.. 
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Thursday, 15 July 2021

દૂર ક્ષિતિજે

દૂર ક્ષિતિજે 

અગાશી પર
ઊભા રહીને
જોયું ચારેતરફ
જીવનની સંધ્યાનો રંગ
પણ
ફેલાઈ ચૂક્યો હતો,
ભૂખરાં સફેદ વાળની લટો
વિખરાઈ હવામાં ફગફગતી હતી.
શમણાં જોતી આંખ પણ
હવે ચૂંચી બની
દ્શ્યને ઝીલવા મથતી હતી.
સૂરજ ક્ષિતિજે હતો,
જાણે ચૂમી રહ્યો હતો પૃથ્વીને,
ઝીણી થયેલી આંખો
બંધ થઈ ગઈ,
જાણે કોઈ ક્ષણે
એના મનનો ભરડો લીધો!
દૂર ક્ષિતિજે ભલે, 
કોઈ મનગમતી ક્ષણ
જીવનનું જોમ બની જાય છે!
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 

Tuesday, 6 July 2021

મંગળ હો!

મંગળ હો! 

મંગળવાર જ મંગળદિન માની,
સોમવારે જે કરવાનું હોય કર્મ,
એ પણ મંગળવાર પર હું રાખું,
એમ એક દિ' મોડી થઈ જાઉં.

મંગળ જો બેઠો એ કુંડળીમાં 
તો કહે કે હું લગ્ન મોડા ઠેલાવું
ગ્રહ રૂપે મંગળ હસે એની શાખે
સૌને રહે છે એનાથી તો ડરવાનું.

મંગળવાસીની ઉપમા આપે છે,
જો અવનવા કોઈ વેશ-કેશ કરું
અદ્ભૂત રસની અનુભૂતિ તો એ
મંગળ બનીને જ જાણે કરાવતું.

મંગળ હો, શુભ મંગળ હો સૌનું
એવી ભાવના મન સદા ભાવતું.
મંગળ હોય જ્યાં જ્યાં એ તો
સાથે કલ્યાણ સદાયે છે લાવતું.
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Sunday, 4 July 2021

જીવન

જીવન

મારી ઉંમર
જેમ વધે
એમ મારા નામ સાથેનો 
છેડો ફાટતો જાય છે!
ધીરે ધીરે
મારો લગાવ
મારી સાથે વધતો જવો
અને
મારી મહેતલ ઘટતી જવી, 
બંને એક સાથે જ થાય છે! 
જિંદગી વેતરી કાઢેલા તાકાની
જેમ હું તારી પાસે
નહીં લાવું.... 
મારે નકશીકામ કરવું છે એમાં, 
જેમાં તેં આપેલ સદ્ ગુણો
વડે સુંદર ભાત પાડવી છે! 
તેં આપ્યું એ અદ્ભૂત! 
અને સજાવવું મારે પણ અદ્ભૂત! 
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 

શુભ પ્રભાત

Tuesday, 29 June 2021

અસવાર

અસવાર

હા, અસવાર છું
જીવન નામનાં ઘોડા પર!
છે ચાબૂક મનોબળની
અને શ્રદ્ધાનું જીન વળી!
જાગ્યો, ત્યારની 
આ સફર છે શરુ અહીં.
વટાવ્યા અનેક મુકામ
બાળપણ, યુવાની અને જરા
જીવનની ચાલ પણ 
ધીમી થઈ છે જરા!
કહે છે એની હાંફ
થોડું અટકીને દોડ
સફરમાં હવે ગ્રહીને દોડ!
છોડી તું બધા બોજ, 
મન મૂકીને દોડ!
મંઝિલ આવશે જેમ નજીક
છોડાવશે સામાન કંઈક!
સાથે રહેશે માત્ર
અનુભવનું ભાથું! 
માણીને હર સંવેગ
છોડતાં શીખવાનું! 
છું માત્ર અસવાર
જીવનનાં ઘોડા પર... 
આખરી મંઝિલ એ તો
અંત જ, હર પળ જાણવાનું! 
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Monday, 28 June 2021

ચોમાસું

ચોમાસું

મારે બેઠું તો એવું ચોમાસું, બેઠું બારેમાસ
આંખે હેલી,મોસમ ભૂલી,વહે બારેમાસ 

હરખું તો નયન ભીનાં ને દુઃખમાં ચોધાર
નદી ઊમટે જાણે, નયનનગરમાં વારંવાર 

મેઘ જેવું દલડું આર્દ્ર,નાજુક અને અતાગ
ન માને ક'દિ, છો સમજાવું હું લગાતાર! 

છે નાની હથેળી પણ દિલ દરિયો અગાધ
સંવેદન ભર્યા ભીડ માંહે વર્તને અમાપ

આંખ વહે વાતો દિલની, અશ્રુ અસવાર
જીહ્વા વદે વાત જ કોઈ આંખ રહે પ્રમાણ

સુખ દુઃખ શોક માં નથી અશ્રુમાં અલગાવ
પાણી શાં પારદર્શક ને ઘેરો એનો બહાવ
                     ©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Friday, 25 June 2021

ઈજન

ઈજન

વરસાદી વાતાવરણમાં તું ક્યારે આવીશ ?
વાયદામાં હવે કોઈ વિલંબ ન કરીશ .

ઠંડો સાદ દઈ અબોલ ન થઇ જઈશ,
હૈયું હિજરાય એવો વાયદો ન કરીશ,

હરખથી હૂંફ આપી દઉં , આજે તું આવ,
ગરમ શ્વાસનો નાસ આપું તને , તું આવ,

મેઘધનુષ ઓળંગીને કદી તો અહી આવ,
ચંપાતા પગલે ગમતીલો રંગ ચોરી આવ,

ક્ષણો એનાથી રંગી કોઈ ચિત્ર બનાવીએ,
જીવનના કેનવાસને ગમતા રંગ આપીએ,

ઋતુ 'ને સમય,વાર' ને તિથી મર્યાદા થી છેટે,
શ્વાસની સરગમથી હેતે ફરી ફરીને મળીએ .
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Thursday, 24 June 2021

અણનમ

 અણનમ

પાણીના
ધોધની માફક
વહી જતાં
સમયમાં
ક્ષણોની
એક
કાચી રાશ
લઈને
અણનમ
રહું છું
હું

ત્યાં જ
જ્યાં
હું
કાયમ
મળું છું.

©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 

Wednesday, 23 June 2021

ભૂલી ગયો

   ભૂલી ગયો

હક્કનો દાવો કરવાનું એમ હું ભૂલી ગયો
સિક્કાને શાહીમાં બોળવાનું ભૂલી ગયો

ઈમારત જોઈ આંખ પહોળી થઈ ગઈ 
પાયામાં હું પૂરાયો છું એ જ ભૂલી ગયો.

સફરમાં ચાલવાની લીધી'તી  એવી મઝા
મંઝિલ કઈ હતી મારી એ જ ભૂલી ગયો.

આજ જશે ને કાલ હવે સોનેરી આવશે
આશમાં સમય માણવાનું જ ભૂલી ગયો. 

એમને ગણીને મારાં જીવ્યો'તો એવી રીતે
હું નથી રહ્યો હવે મારો એ જ ભૂલી ગયો
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 

Sunday, 20 June 2021

કિસ્મત

રાતની શાહીમાં
બોળીને કલમ
કદાચ
તેં
લખી'તી
કિસ્મત મારી,
કૂવો કપાળમાં, 
હાથમાં રેખાનાં જાળાં, 
જશની રેખા
વિસારી
જાણે અળખામણાં, 
તેં ધાર્યું, 
પાયલની બેડીએ જકડાઈ જઈશ, 
હાથની ચૂડીએ પકડાઈ રહીશ, 
શણગારના મોહે
બસ, અટવાઈ રહીશ. 
પણ 
ના, 
હું ચાંદનીમાં ખીલી જઈશ, 
કોઈ વેલ બની પાંગરી જઈશ, 
અંધારામાં પણ
આવડે મને
ખોલતાં 
કિસ્મતના તાળાં, 
કોઈ તારલાના અજવાળે 
પણ
આશા ઉગાડી લઈશ, 
નારી છું, 
ઋજુ છું, 
પણ 
દુર્ગાને ગર્વ અપાવતી રહીશ. 
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 

Saturday, 12 June 2021

વૃક્ષ

બીજમાંથી કાલે
કૂંપળ ફૂટ્યાનું યાદ,
એક એક પાન
છે મ્હોર્યાનું યાદ!

ભૂમિ સાથે જડાઈ
ફાલ્યાનું છે મને યાદ
કંઈક કેટલાંય ટહૂકાં
સમાવ્યાનું છે યાદ!

પાને પાને હું 
ખીલી ગયા પછી
પીળાશે કર્યું એનું
સામ્રાજ્ય, તે છે યાદ!

ફળ, ફૂલ, કેકારવ
સમૃદ્ધિ લઈ જીવ્યા
હવે એકલતાનો વૈભવ
એ અપાવે છે યાદ!

બધી મંશાઓ થઈ છે
દફન, મારા મૂળ નીચે,
હવે બન્યું ઘેઘૂરમાંથી
લાકડાનું ધન, એટલું યાદ! 

લઈ સોનેરી ભૂતકાળ
હવે ઝીલાય નહીં તાપ
બસ, અહીં છું બાગમાં
એ આશ્વાસનનું યાદ! 
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 
ચિત્ર: હંસાાબે શાાસ્ત્રી

Friday, 11 June 2021

માસ પ્રમોશન

       માસ પ્રમોશન 

થઈ ગયું છે ભાઈ, માસ પ્રમોશન
ઉતરી ગયું છે ને, જુઓ ટેન્શન!

આ વર્ષે થયાં છે બધાં ફૂલ્લી પાસ, 
પરીક્ષાના ભારણનો તો ગયો ત્રાસ, 

હોય ભલે સ્કોલર કે ઠોઠ નિશાળિયો, 
કોરોના કાળે ઉપલા ધોરણે ચડાવિયો.

થોડું બેઝિક ભલે ને રહી ગયું કાચું
કોને ખબર પડવાની પૂછો તો સાચું.

જલસા કરવાના મળે, તો કરી લેવાના
કાલની ફિકર તો અમે કાલે જ કરવાના.
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 

Thursday, 10 June 2021

ખોવાઈ જવું છે.

      ખોવાઈ જવું છે. 

મારામાંથી 'હું' લઈને, હવે ખોવાઈ જવું છે.
સપનાંમાંથી મોતી વીણીને પરોવાઈ જવું છે... 
        હવે ખોવાઈ જવું છે. 

વડિલોના આદેશે ઘડાઈ ચૂક્યું છે ચરિત્ર 
નાનેરાંની આંખમાં પણ હવે સમાઈ જવું છે... 
        હવે ખોવાઈ જવું છે. 

કહેવાયું એ કર્યું બધું, સૌને માટે આજ લગી
દિલની રાજધાનીના 'પ્રધાન' નિમાઈ જવું છે... 
         હવે ખોવાઈ જવું છે. 

ઘણી વસંતે રંગો વિખેર્યા ને ગીતે ટહૂકા પૂર્યા
હવે મારે દુન્વયી મઝામાંથી  વિરમાઈ જવું છે... 
         હવે ખોવાઈ જવું છે. 

દુનિયાના સરવરમાં જળકમળવત્ ખીલીને, 
ચાલ જીવ, પામરતા છોડીને પરમાઈ જવું છે...
          હવે ખોવાઈ જવું છે. 
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 


Monday, 7 June 2021

પપ્પા


પપ્પા, મારે થાવું છે તમ જેમ ઊંચેરું,
ઊંચેથી જોવામાં તો લાગે બધું અનૂઠું.

મજબૂત બે પગ તમારા છે ભોંયે ચાંપેલાં,
પાયો મારા જીવનનો એ તો બની બેઠેલાં.

તમારી સંભાળથી છે ખુશ મારી જિંદગી,
દોરવણી લઈને જંગ જીતતી ઉત્સાહથી.

છે બાળપણની યાદ મને તાજી ને
 તાજી,
પગથી થતું આરોહણ તમારા ખભ્ભા સુધી.

ઊંચકી મને ફૂલની જેમ હસી પડતા હરખી,
થઈ દિકરી તમારી હું આવો લહાવો માણતી.
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Friday, 4 June 2021

ઉનાળો



ધોમ ધખે એવો, જુઓ, ઉનાળો કેવો ગરમ! 
ધખતો આકરો કેમ એ જાણીએ નહીં મરમ! 

કાં ધખાવી ધૂણી તું, કરે કાં ગરમી ગરમી? 
આવડી નહીં કોઈ વાતે, લાવવી તને નરમી. 

પારો કેમ આટલો તારો, ને કેમ આટલો છે તોર? 
ધનિક કોઈ કુટુંબનો છે જાણે તું ઉછાંછળો છોર. 

કેવી આવી વાતો બધી સૂરજની તો પાટે ને ખાટે
દયા કર, ગરીબોના તળિયા ગરમીથી ઊંડેરા ફાટે. 

મોગરા, ગુલમહોરની લાલચે ગરમી સાંખી લઈ, 
કેરી કેરા રસમાં ઠરી અમે તો વાત વાળી લઈ. 

ઉનાળો છે આકરો ભલે દેતો એ બક્ષિસ મોંઘી
તપ્યા વિના દુનિયાની કિંમત થઈ જાય સોંઘી.

ગુફતેગો

ફરી એ જ
વરસાદ, વાવાઝોડું અને 
અંધારાનું સામ્રાજ્ય..
પોતાની જાત એકલી
શોધતી સાથી

સતત ટપકતાં
છાપરે રણકતાં
વૃક્ષ પર રગડતાં
વરસાદી ટીપાં
બન્યા છે
મારા
ગુફતેગોના સાથી.
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Wednesday, 2 June 2021

એક વાત કરું વસંતની

એક વાત કરું વસંતની

એ આવી
ફૂલો રંગબેરંગી
ભેટમાં લાવી
એવી વાત કરું એક વસંતની.. 

હૈયે આનંદ
શ્રદ્ધા ભરપૂર
દોસ્તીની સુવાસ લાવી
એવી વાત કરું એક વસંતની.. 

એ નથી આજે
આવશે એની રાહમાં
પાનખર પણ વીતી જશે.. 
એવી વાત કરું એક વસંતની
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

સાયકલ

સાયકલ
મારું પહેલું 
અને પ્રિય વાહન,
કિશોરાવસ્થા,
ઉમંગ અને તરંગનું જોર. 
હાંસલ કરતા રહેવાનો દોર, 
મને વારંવાર
ખેંચી જતાં
સાયકલયાત્રા પર!
એક જ રીતે
ગોળ ગોળ ઘૂમતાં પૈડાં
અને એની ગતિ
મને
ધ્યાનાવસ્થાની નજીક લઈ જતાં,
ન આનંદ ન શોક
બસ એક અવસ્થા, એક ગતિ
મુકામ સુધી પહોંચાડતા...
આજે પણ
સાયકલ છે,
ચક્રાકાર ગતિ છે જીવનની
અને 
હું
એ લાલચમાં 
કિશોરાવસ્થાની મુગ્ધાવસ્થા ઓઢી લઉં
કે
આ સમય પણ
ગતિ બની સરકી જશે..!
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 

કહોને, ભીનાં થયાં?

આજ થયો વરસાદ, કહો ને ભીનાં થયાં? 
ભલે ને ચોમાસાની વાર અમે ભીનાં થયાં. 

ઘેરાઈ લાગણીની મેઘલ ઘટા
જોઈને તમારી  સ્નેહલ છટા
બારે મેઘને તો થવું છે ખાંગા
ભલે ને ચૈતરના દા'ડા જતાં

આજ થયો વરસાદ, કહો ને ભીનાં થયાં ?

સમુદ્રી તોફાન આંખમાં ઉગ્યા
ટેરવે દરિયાઈ ફીણને જડ્યા
તરતી રહે જળપરી શી ઈચ્છા 
શબ્દ અટક્યા અટકી પૃચ્છા

આજ થયો વરસાદ, કહેશો કે ભીનાં થયાં? 
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 

Monday, 31 May 2021

વાણી

વાણી ઉપર તો ભાવનો પ્રભાવ છે. 
હૈયે હોય તે જીભે ચડે સ્વભાવ છે. 

ઘસાયા પણ વેણ બોલ્યા અવળા
તો તમે ગુમાવ્યો સ્વજનનો ભાવ છે. 

કવેણ તો કરે કંકાસ આપસમાં વળી
આવેશથી દિલમાં લાગી જાય ઘાવ છે. 

પ્રેમ છે, ક્રોધ કરે, દિલમાં ન સમતા ધરે
કહીએ કેમ આ અગનની સામે રાવ છે. 

કડવું બોલવું એથી રૂડું કે બસ, ન બોલવું, 
ઉચ્ચતમ તો જગમાં મનનો હાવભાવ છે. 
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 

Sunday, 23 May 2021

વ્યથા

વ્યથા

એને બીજું કંઈ ન કહેશો,
ઓળખાતી નથી 
પણ 
અનુભવાય છે, 
એ વ્યથા છે.

આંખમાં અમી ઘોળાય
જેને
મળે ના પ્રતિસાદ તો,
હ્રદયને ઘેરી વળે કંઈક
એ વ્યથા છે.

હૈયાનો ઉમંગ
ગજવાં 
ક્યારેક ન સમજે
કપાળે કરચલી ઉપસે
એ વ્યથા છે. 

શ્વાસ ભરતા રહીએ
પણ 
ઉત્સાહ સીંચાય નહીં
તો, ચાલ જરા ધીમી પડે
એ વ્યથા છે. 

જોઈએ જો આકાશ
ને પાંખો ન મળે
ઊંચે જોતી 
કોરી આંખ
એ વ્યથા છે. 
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 



Monday, 17 May 2021

ગાલગાગા ગાલગાગા ગાલગા

તો જાણીએ... 

બોલ સાચા એ કહે તો જાણીએ
સામનો સાચો કરે તો જાણીએ. 

વાયદા તો જીતના એણે કર્યા 
લાગણી રાખી શકે તો જાણીએ. 

શોધતા જો ના મળે નક્કી હવે
ઈશ સામેથી મળે તો જાણીએ. 

છોડ પરવા જો ગણે છે પારકા
અંતરંગી  જો બને તો જાણીએ. 

છે ઉદાસી એક આદત એમની
સાચવણ દિલની કરે તો જાણીએ. 
અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 



Sunday, 16 May 2021

ગઝલ તરહી

આવતી કાલ માટેનો મત્લા.

ગાલગાગા ગાલગાગા ગાલગા

એમ શ્રધ્ધા ડગમગે તો જાણીએ,
કેન્દ્ર પૃથ્વીનું ખસે તો જાણીએ.

આજ  વીતી  જાય  આશામાં ભલે
કાલ સોનેરી મળે તો જાણીએ.

ઘેરતા'તાં  પ્રશ્ન મોટાં તે છતાં
બાળ જેવું સ્મિત રે' તો જાણીએ 

કોઈ  ના બોલે છતાં  આંખો વડે
અર્થ ઉકેલી શકે તો જાણીએ 

પૂતળાંને જાણ નોતી તે છતાં 
કેમ રોયાં તે કહે તો જાણીએ 

એમની છે ચાલ ડગમગ આજ તો
જો કરી દે  મ્હાત એ તો જાણીએ. 

આજ વીતી કાલ વીતી  પણ હવે
કો' મિલનની પળ ફળે તો જાણીએ.

પળ સફળ  કર ઈલ્મ શોધી લે પછી
છીપમાં મોતી ઉગે તો જાણીએ 

અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 

Friday, 7 May 2021

ઓક્સિજન

"હેલો "
નથી મારી ભાષાનો શબ્દ,
છતાં મીઠો લાગે છે!
તાર હ્રદયના અહીંયા
મળતા લાગે છે!

મને ગમે
હું હળું, મળું, ભળું
મારા જ લોકો સાથે
સાથે હસું,
આંખ થાય કદાચ ભીની
તો લૂછી આપું,
દુઃખમાં પણ જરા
હૈયા કરી એક
સધિયારો આપી દઉં!

સ્પર્શની એ ભાષા
મારા રગમાં દોડે છે,
આંખ એને નજરમાં
સંદેશ બનાવી વહાવે છે,
મારે જોઈએ 
કે પોતીકાં રહે સાથોસાથ! 

હોળી, રાસ, નૂતનવર્ષાભિનંદન 
એ બધાં બહાના છે
સાથોસાથ જીવાતાં  આપણાં જીવનનાં.. 

છતાં રાખે જો કોરોના 
દૂર ને દૂર
તો
એક અવાજ
એક સંદેશ
સધિયારો બનીને 
મને ઓક્સિજન આપે છે!!! 

એવી દરેક ક્ષણે
મારા સૌ કોઈ
જે દુનિયામાં છે
કે માત્ર સ્મૃતિરૂપે છે,
સૌના માટે પ્રાર્થના કરું છું. 
એ જ તો જીવનનો ઓક્સિજન છે. 
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 

Thursday, 1 April 2021

માછલી

એમને હતું કે
પાણીના ઓક્સિજનથી જ
જીવે  છે આ માછલી.

એની કિનારાની સીમા
એની જળ નીચે દુનિયા
શી જરૂર કે નીકળે દુનિયા જોવા? 

નહોતી ખબર એમને કે
આંસુ દરિયો થઈ જશે! 
કોઈ પ્રચંડ તાકાત થઈ જશે! 

એ જ દરિયો હતો
પણ એમાં જ સુનામી હતી, 
ભલે, વેદના પણ નામી હતી! 

માછલીને પણ ફૂટી શાર્ક જેવી દંતિ
મીનપંખ વરતી જાણે જોઈ લો પંખી
દરિયો મદદે આવ્યો, આપી એને શક્તિ

માછલી જાણવા લાગી કળા ઊડવાની
નથી ઓક્સિજન માટે તડપવાની
છે ખુલ્લાં આકાશની એ હવે રાણી! 

જલની રાણી, તેં દુનિયા પણ જાણી
જમીને  જીતે જંગ, જીતે જે પાણી
આંસુ બનશે તાકાત, આપશે હવે વાણી

માછલી, કોઈની જળપરી ભલે
એ શાર્ક સમી કાતિલ થશે
અબળા નહીં જગમાં તું ચંડી થશે. 
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 





Sunday, 21 February 2021

ગઝલ

લગાગા લગાગા લગાગા લગા

છે યાદો સમંદર સરી જાઉં છું, 
લઈ રેતને પણ તરી જાઉં છું. 

કહે છે મને લોક અણઘડ જરી, 
ભરું શ્વાસ તો પણ મરી જાઉં છું,
 
મને જીરવે તો નહીં દૂરતા, 
ન જાણું શું કરતબ કરી જાઉં છું.

નિભાવી રસમ મેં મહેંદી તણી, 
થવા એક દિલથી ફરી જાઉં છું. 

નથી છૂટતી કોઈ વાતો એમાં, 
કથામાં બધું આવરી જાઉં છું. 

મળી જો મને એક ક્ષણ તો કહું, 
નયનમાં છબીને ભરી જાઉં છું. 

બનીને સિતારો ઝગું છું નભે, 
તમસને હવે આંતરી જાઉં છું.
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Saturday, 9 January 2021

સમય નથી?

"સમય નથી?"
સમજી શકાય એમ છે,
દુનિયામાં કેટલાં કામ 
આપણી રાહ જોતાં ઊભાં છે?

અને બને કે સમય હોય,
કદાચ સમય જ સમય ;
પણ મારા વિશે વિચારી શકે
એવી માનસિક સ્થિતિ ન હોય,

આ જીવન છે,
અનેક રંગોનું મેઘ ધનુષ છે;
મને ખાલી એટલી વાત પણ
આનંદ અપાવે  છે,

કે એ બધી વ્યસ્તતાના અલગ અલગ રંગમાં
 મારો પણ એક રંગ છે, 
જે તારો ગમતો રંગ છે, 
જે તારા જીવનને રંગીન બનાવે છે!
© અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

અમારી લજ્જા

અમારી લજ્જા 

અમે હોઠ સીવી લીધા
તમે જાણ્યું કે 
અમે બોલીએ જ નહીં;

અમે નજરઅંદાજ કર્યું ઘણું
તો તમે માન્યું કે
અમે જોઈ શકીએ જ નહિ;

અમે ઈચ્છ્યું જ નહીં બીજું
તો તમે માન્યું કે 
અમે કશું  માંગીએ જ નહીં;

અમે પ્રેમ પણ માંગી ન શક્યા

તમે પણ માની લીધું
અમે તો ખુશ અને સાબૂત જ છીએ!

જરા નજાકતથી અડજો
આ પૂતળાને
અંદરથી એ ચૂર ચૂર છે!

અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

બારી છોડ!

બારી છોડ!

કશું આપ્યું તને એણે આજ લગી? 
હવે તું છોડ, આ બારી! 
શું આપશે તને એ?
સપનાં આંખોમાં ?
ભ્રમણા મનમાં? 
રોજેરોજ ભરમાવશે, 
ને દઈ જશે હાથતાળી
તું છોડ આવી બારી! 

બારી મોટો ભ્રમ છે! 
કેદ ન હોવાનો વહેમ છે! 
આંખો જુએ છે એમાંથી રોજ
ખુલ્લાં આકાશમાં ઊગતી મોજ, 
ક્યાં ખબર કે એની પણ લણણી થાય છે! 
ઊભા પાકની જેમ એની પણ કાપણી થાય છે! 

સણસણતું તીર કોઈ વાઢી જશે, 
હવામાં વહેતી ખબર ચાતરી જાશે! 
જ્યારે, 
ખબર આવશે કે 
તારા માટે બારી છે જ નહીં
એ તો હવા ઉજાસ માટે સાધન છે, 

પણ તું હવે તારા માટે દરવાજા શોધ
તારી હયાતિના ઊગે મોલ
એવા ખેતરો શોધ.... 
નહીં તો
ઊગાડ એક પાંખ ઉર્જા વાળી
અને છોડ પથરાળી ભૂમિ

તારે જાવું ઊગમણે દેશ રૂડાં
કર સંધાન હવે તું અવનવા! 
નારી ખરી થા નારાયણી! 
જનેતાને કોઈ ન હોય બેડી! 
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

કૃપાળુ!

કૃપાળુ! 

તું આવી જ જાય છે! 
દસ્તક આપ્યા વગર
હ્રદયના દ્વારથી
વારંવાર...

લાગે છે કે
અંત આવી ગયો
એ લગાતાર  પ્રતીક્ષાનો
અને અનુભવનું સામ્રાજ્ય...

મને મારામાં જ ઓગાળી
જાણે નવા બીબામાં ઢાળું છું
તારી સુગંધ ઊમેરીને
નવતર આપણે જાણે!...

ડર લાગે કે તું જતો ન રહે!
પણ ખરું કહું કે
જ્યારે હું વિચલિત થાઉં
ત્યારે જ તું નથી!!!!!... 

બાકી તું છે અહીં જ
મારા અસ્તિત્વ સાથે
પ્રાણ બનીને સંગાથે
ઈચ્છું અનુભવું શ્વાસે શ્વાસે...
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

હું

હું.... 

પૂર આવી ગયા 
પછી
વહી ગયેલાં પાણી
અને જૂજ
અવશેષોની જેમ જ 

ઉંમરના બહાવ સાથે
બાળપણ, મુગ્ધાવસ્થા અને
યૌવન તણાઈ ગયાં  છે
મારા વ્યક્તિત્વમાંથી,

પણ અવશેષોમાંથી
હું ફરી પાછી
મને સંકોરું છું.
ફિનિક્સ ની જેમ 
ફરી ઉડું છું,

સૂર્યરૂપી ધ્યેય
તરફ.
જીવન છે;
હા, જીવન છે, 

જ્યાં સુધી 
મારા શ્વાસ
મારા અસ્તિત્વને 
નિખારે છે.
© અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

Tuesday, 5 January 2021

રક્ષાબંધને

   
                રક્ષાબંધને

ભાઈ મારા..
રેશમના ચાર તાંતણાં
બાંધુ તારા કાંડે
દર વર્ષે 
રક્ષા બંધને
ત્યારે ધીમું છેક હળવેથી
તારા કાન પાસે
હું બોલું છું..
આપણે સંતાન એક માના 
તું વંશ આપણાં પિતાનો, 
લાડકવાયો 
આપણી વહાલી બહેનનો  પણ.. 
પપ્પા પછી તું કુટુંબની ઓળખાણ
થોડી ઢીલી પડેલી માનો સથવાર .. 

ચાર તાંતણાંથી તું બંધાઈ નથી જતો
મારા વહાલુડા વિરા! 
પણ.. તારો પ્રેમ, સમજણ, કૌશલ્ય 
અમને બાંધી રાખે છે! 
અને હૈયું સતત
આશીર્વાદ આપે છે...
એક દિવસ એ તો નિમિત્ત છે..
પણ હર એક બહેન
ભાઈના સુખની
વાંચ્છના એક સરખી રીતે
દરરોજ કરે જ છે...
શુભં ભવતુ..
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 

કોરોના

કોરોના

નાસ વારંવાર, 
પ્રક્ષાલન લગાતાર, 
'કાઢો' ફરી ફરી, 
પ્રતિકારક શક્તિ- અત્યંત જરૂરી, 
સ્પર્શનો ભય, 
શ્વાસનો ભય, 
સંપર્ક નહીં, સંસર્ગ પણ નહીં જ ને?

છે આ મહામારી ની મજબૂરી. 
છે આવશ્યક દૂરી, 
જો થઈ ચૂક થોડી, 
ચૌદ  દિવસનો  'વનવાસ' જરૂરી. 
ભય ત્યારે પોતાના હોવાનો છે?, 
કે ભય નહીં રહેવાનો છે? 

લાચારી છે, 
નબળાઈ છે, 
સ્વાદ ગંધની ખામી છે.
છે દૂર બધાં જેમણે 
હંમેશા આંગળી થામી છે.

એ પણ  ન બચ્યાં, 
ભલે ને નામી છે.
 નામ નહોતાં
એ ય ગયા
કંઈ કેટલાંયે
સંક્રમિત થયા..

સ્પર્શ ક્યારે? કયો?કદાચ, 
એનો.. 
સંક્રમિતનો.. 
જો પછી
ધ્રૂજે થરથર
કેવાં રે મન?
મારે મારી સાથે જ રહેવાનું? 
એ સજા કેમ કરી વેઠવાનું? 

મને મારી આદત નથી
એકલપણું શું સાહસ નથી? 
પણ
ધીરે ધીરે ટેવાયો છું, 
મનથી જ મનને સમજાવાયો છું. 
આમ પણ તો તને
આવવામાં એકને, એકલું ન લાગ્યું 
તો
જવામાં એકલા, એકલું થોડું લાગવાનું? 
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા 
૫/૧૨/૨૦૨૦

પ્રિયતમને

પ્રિયતમને

મને મોરપીંછ, 
બંસી ને વૃંદાવન જેવો 
નાતો આપજે
તો હું પણ
રાધાની જેમ
પવિત્રતાથી
તારા હોવાપણાની બંસીથી
વિરહમાં પણ ટકી રહીશ. 

નહટગ હેંગઓવર

૨૬/૧૨/૨૦૨૦ 

આંખથી ઊડી ગયું નિંદર પંખી, ઊંચા આકાશે
પૂરીને હૈયે છલોછલ લાગણી, ભીંજવે આજે

મિત્રો સાથે મન મળ્યાં ને રહ્યાં પરિવાર બનીને
જાગે આશા, થશે બંધન અતૂટ,ભાવિ સાથે. 

સંતાનપ્રેમ ભીંજવે સુખની લીલી વાડી બનીને
ગૌરવ જગાવે, દિલ પીગળાવે, હેતે હેલી કરીને

સ્વર્ગની વ્યાખ્યા, સુખની એષણા બધું એ પૂરે
મિત્રતાની ઝોળીમાં હવે અભાવ સઘળાં છૂટે! 

નહટગ, સાચે તારું આ રૂપ છે બહુ લોભામણું 
સંબંધ વિના સગાઈ,એ  છે  જીવનનું નજરાણું
©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા