માનવી નામે મશીન

છે કોચલું, અહીં બધે માંહ્યલો શોધું છું,

ફોફાં ને હીર વિનાના ખોળિયાં ફંફોળું છું.

મૂકી સુવાસ ફૂલમાં એ ક્યાં ગયો શોધું છું

કારીગરી છે તાજી ને હાજરી ખોળું છું.

પાંચીકા ને ગીલ્લી દંડા મેદાનમાં શોધું છું

વાવડ એનાં 'પળિયાં લઈ માળિયા ભરૂં છું'

કુટુંબ સાથે ગરમ રોટલીનું જમણ શોધું છું

પડીકાંના ડૂચા પેટે ઠાલવી દોડે પાટવીને  જોઉં છું

માનવી નામે વાહન ઈંધણ લેતો જોઉં છું

જરૂરિયાતોની માંગમાં ફેરી કરતો જોઉં છું

અમીર થઈ સંબંધોમાં ગરીબ થતો જોઉં છું

માનવી નામે મશીન નિરંતર છાપતો જોઉં છું
         અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

અસ્તિત્વ

ખરેખર મનનાં પોલાણમાં નવરાશે

સંડોવાયેલી યાદો ઝંકારીને કાઢું તો...

એના મોટા ઢગલાં પર મને બેઠેલી જોઉં છું...

ક્યાંક દર્દ કે ખુશી, કાચી સફળતા ને

પાક્કી પછડાટ અને ક્યાંક વિજયનો

આનંદ , તો ક્યાંક પરાજયનો પણ

આનંદ; અને ખૂબ ખુશી પછીનું દુ:ખ...

આછું મારા પર હસી રહેલા જોઉં છું...

પણ....

હું કેમ મને આ બધાથી અલગ અને પર

દેખાઈ  રહી છું....

આટલી યાત્રામાં પણ ખુદની ઓળખાણ

તો રહી જ ગઇ!!!!!

અને કદાચ ઓળખી રહીશ ત્યાં ભાડા

ચીઠ્ઠી જ પતી જશે!!!!!
                     અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

તે vs તેણી

તે vs તેણી

શબ્દ એક બોલ્યા વગર એ સંભાળ પૂરી મનમાં રાખે છે,
હર મદદ સાથે ટોકે વાતે વાતે પણ દ્વેષ ન મનમાં રાખે છે,
વાત કરે સીધી સટ ને પરિણામ શ્રેય સાથે
જલ્દી માગે છે,
લાગે જાણે ગૂંચવાયેલી છે પણ ખબર હર વાતની રાખે છે,
તૈયાર થવામાં ઝાઝી ન કરી ચૂંથાચૂંથ બે રંગ વિરોધી પે'રે છે,
મેચીંગની માથાકૂટ એવી કે શેડ એને ક્યાં કોઈ મળે છે?
ખરીદીમાં પાંસરા એ એક આંટામાં કામ પૂરા પતાવે છે,
એમને ઝીણી વાતે પડે વાંકુ બીજા સેલની રાહ જુએ છે!
પાંચ દિવસના પ્રવાસે એક પાટલૂનથી કામ  ચલાવે છે,
પાંચ દા'ડા ફરવામાં એ પંદર ડ્રેસનો કાફલો લઈ ચાલે છે!
લાગે કડક અને કઠોર વર્તન પણ દિલડું કૂણું એ રાખે છે,
રોજ વાતે વાતે રડી પડે પણ હૈયે હામ જોરદાર રાખે છે!
સજ્જ છે, ચતુર છે, રસિક બનીને નારીનું મન મોહે છે,
ભદ્રા છે, ધર્મિષ્ઠા છે, રમ્યા બનીને નરનું ચિત્ત ચોરે છે!
પુરુષ કહે અમે બટેટા જેવા સરળ બધે એકરસ થઇએ છીએ,
કારેલા સાથે કરે પુરુષ સરખામણી એની પણ ગુણકારી લાગે છે!

હું :પોતે એક છલના

વિલાઈ ગયા પછી, હું  પુષ્પ ક્યાં છું?
     વિખરાઈ ગયા પછી, હું મહેક ક્યાં છું?                         
મારાપણામાં પણ, હું શાશ્વત ક્યાં  છું?  
વાતે વાતે હું,કોઈ બદલાતો પ્રતિભાવ છું!                                  
આજ વહેતું જળ, કાલે ખાબોચિયું  છું !
આજે મેઘધનુષ, કાલે વીખરાયેલા રંગ છું!                          
આજે હું નું ગૂમાન,કાલે તું ની આળ છું!                           
આજનું ગૂંજન ભલે,કાલે ઘેરો ઘોંઘાટ છું !                          
મારું મારુ કરીને જીવ્યા,ને ખુદ વેચાણ છું!
જીવવામાં જો છે શ્ચાસ,તો જીવ્યા નું પ્રમાણ છું!  
હું છું એક ઉર્જા, અનેક કિરદારની ભજવણી  છું                    
ને હું ભલે અચળ,સ્વરૂપથી બેલગામ શ્ચસન છું!

અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

માંગુ છું

અનુભવું છું એ વિચારૂં છું
     એટલે અંદર અંદર શોષાઉં છું.
દુનિયાની વાંકી ચૂકી કેડીએ
      લાગણીથી બેપગ ઢસડાઉં છું.

બદનામીને બેગુનાહ ગણું છું
          પણ એના ઈલ્ઝામે ખરડાઉં છું
ઉડતી વાતોને કેમ કહું હવે હું
           દિલો દિમાગ પાક રાખું છું

ફકીરીનું તેજ હરદમ માણું છું
         ફીકર ની ધૂળ હવામાં ઉડાડું છું
ખુદા પાસે હવે બેદિલી વાચ્છું
         એની જેમ અંતર્ધાન થવા માંગુ છું

લાગણીની પાંખોમાં અટવાયો છું
         બેડી  નવતર રૂપે પામ્યો છું
રમતની આ દુનિયામાં કેદ થયો છું
         આકાશ સાથે પાંખો માંગુ છું
                  અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

વાદળ નું પાણી

વાદળ લઈ જાતું'તું પાંખોમાં પાણી
ભીંજવવી'તી એને શ્યામ કોઈ સખી
લથબથ પાણીને થઈ ચાલ મસ્તાની
હસે ગડગડાટે સુંદર લાગશે સખી!

વાયરા નો ધક્કો ને એની ધીંગામસ્તી
અડફેટે લે એ વાદળની પાંખો વળી!
ટોકે વાદળ,કવેળા તું છલકાવીશ નહીં!
વાયરો તો વાયડો ને કમ અક્કલ જરી..

વાગ્યો ધક્કો અંતે પાણી ગયું છલ્કાઈ
તિખારા વિજળીના થયા થઈ લડાઈ
વાયરો ભાગ્યો વાદળથી દૂર દૂમ દબાવી
છૂટે મોં એ રડ્યો મેઘ પાણી ગયું ઢોળાઈ

શ્યામા સખી રહેશે હજૂ વાટ જોતી
પાણી ભરવા જાવું વાદળને ફરીથી
વાયરો વાયડો બાજ ન આવે ધક્કાથી
વાદળ પ્રિયા પ્રીતિથી જલ સીંચે ફરીથી
              ©અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

વરસાદી વાંછટ

ઝરમરતી વાછંટ રૂડી
             એથી રૂડી મોસમ
  એથી રૂડો સાજન મને ભીંજવે હરદમ

નારી થઈ રહુ ઋજુ,
              કુમળી જાત ભલે કહેવાઉ
પિયુ કહે તારા નયનના
              શાસનને વારી વારી જાઉ
                    ... ઝરમરતી વાછંટ...
મીઠો કટાક્ષ ઝેલે સજન
              ખુદ રતિ સ્વરૂપે ભાળે
આમન્યાનો રાખતી ઘુંઘટ
              આવી ઉત્કટ પણ શું લાગે?
              ..... ઝરમરતી વાછંટ....
ભીંજાય તો છું રમ્યા કર્મે શક્તિ
           નારી  બની વિધ રીતે નીખરતી
મનની ઠંડક પોષુ સુલભા
            પરિવારનું હર શ્રેય સાધતી
              ..... ઝરમરતી વાછંટ.....
વરસાદ ભીંજવે ઘડીક મોસમે
          નારી પ્રેમે હું હર મોસમ ભીંજવતી
સ્નેહની સરવાણી વિના દુનિયા
           કહો ને કેવી રૂખી રૂખી લાગતી!
         .... ઝરમરતી વાછંટ...
                   અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

યાદ તારી

યાદ તારી ફૂલ થઈ
        ખીલી જાય જ્યારે આસપાસ મારી
મહેક એ મદ ભરી
          ખીલવે મારી  ફીતરત હું નારી
રમ્યા ચાહે હેતાળ એ
           સ્પર્શ આપે હૂંફ જીવનભરની
હર પડાવે સાથથી
            જિંદગી કરે ખુશનુમા મોસમી
પૌરુષી મિજાજ લઇ
           બને ઢાલ મારી ખુશીની હર ઘડી
પ્રકૃતિમાં જો પનપે
           શુદ્ધ પ્રેમ તો મદદ મળે નૈસર્ગી

કળિની વાત

લાગણીનું ક્યાં ચલણ છે અહીં
       શબ્દો મઢેલા ચાલે છે
દેખાદેખીના આ જગતમાં બધે
       કળિ વર્ચસ્વે ચાલે છે

માંગણીનું જ તો વલણ છે અહીં
       બોલે તો બોર વેચાય છે
દુનિયાદારીની બજારમાં હવે
       રૂપિયા રળતા પૂજાય છે

આંકણીનું ક્યાં પ્રમાણ છે અહીં
       સગવડે ધરમ ચાલે છે
ઘસાઈને ઊજળા થવા ગયા તો
       હસવામાં લોક ટાળે છે

કરણીની ક્યાં આકારણી છે અહીં
        સ્વાર્થના રાજ ચાલે છે
સારાઇ બતાવવા જાઓ અહીં
         શંકાના વાદળ ઘેરાય છે

કેવું સારું?

કેવું સારું?

ગાલમાં લાલી ફૂટે એવું છાને તો કહી દીધું તમે,

લગ્નવેદી સામે લાલી પ્રગટાવો તો કેવું સારું?

સંબંધ રહ્યો આપણો ભીનાશનો વરસાદ  તમે,

પાન કમળનું અમે છતાં ભીંજાઈએ તો કેવું સારૂં?

મોહ્યાં  અમને સંધ્યાના સોનેરી રંગ ઓઢી તમે,

ક્ષિતિજેથી રાત કાયમી વિદાય લે તો કેવું સારૂં?

નાવ આપી છે ફાંકડી દરિયામાં ઝૂકાવવા તમે,

રેત દરિયામાં ય અમે વહી જઇએ તો કેવું સારૂં?

મિલનની આશમાં ભ્રમર થઈ, આવી ગયા
તમે,

કમળ થઈ આજીવન કેદ કરીએ તો કેવું સારૂં?

નામ તો લખી નાખ્યું છે, અમારા પર  તમારું

ને હવે ગઝલ ઉઠે એને ઈર્શાદ કહો તો કેવું સારૂં?
        અર્ચિતા દીપક પંડ્યા

ટૂચકું

આંખ મારી જો
નિદ્રા સાથે અઠંગ
ખેલ ખેલતી
પાંપણ વચ્ચે
ગોફણ કરી કોઈ
ટાંકે સ્વપ્ન

એક પ્રાર્થના

સ્પંદન એવું જગાવજે કે હર તરંગ શાંતિ બને

રોનક એવી જગાવજે કે હર રંગત કાંતિ બને

ઊર્મિ એવી જગાવજે કે હર ઉમંગ ઉર્જા બને

ચીનગારી એવી જગાવજે હર તણખો તેજ બને

સ્મિત એવું આપજે કે હર હાસ્ય ખુશી બને

વિચાર એવો આપજે કે હર ગતિ ઉર્ધ્વગતિ બને

હાઇકુ હારમાળા

ભર બપોરે

તું બોલાવે દિલની

મરજી લઈ

ધોમધખતો

તપે કે અરમાન

સમજાય નૈ

વાયરા ઊના

સંબંધ કૂણાં જો જે

તરડાય નૈ

ચૈતરી હવા

ઊની ઉરેડશે

ઘેલી મનશા

તારા કહેણે

ગળાડૂબ ઊર્મિ એ

આવું ભલે હું

જીવનભર

છલકે એ ભાવ તો

દોડતી આવું
(c) #Archayit
અર્ચિતા દીપક પંડ્યા